Behandelen in plaats van opsluiten
Knoester begon al vroeg in zijn carrière met tbs-zaken. Wat hem daarin aantrok, was de mens achter het delict. Veel van zijn cliënten hebben volgens hem zelf een geschiedenis van ernstige onveiligheid, trauma of psychiatrische problematiek. Juist behandeling kan ervoor zorgen dat zij uiteindelijk veilig terugkeren in de samenleving.
Een vastgelopen systeem?
Maar daar wringt het steeds meer. Er zijn volgens Knoester te weinig bedden, behandelaren en vervolgplekken. Mensen bij wie de gevangenisstraf al is verstreken, kunnen daardoor langdurig in detentie wachten voordat hun behandeling begint. Tegelijkertijd neemt de gemiddelde behandelduur toe.
Ausma en Knoester bespreken ook de combinatie van lange gevangenisstraffen met tbs. Knoester vraagt zich af hoe effectief behandeling nog kan zijn wanneer iemand eerst jarenlang gedetineerd is geweest. In de gevangenis leren mensen zich volgens hem juist af te sluiten, terwijl een tbs-behandeling vraagt dat zij zich openstellen en teruggaan naar de omstandigheden waaronder het delict plaatsvond.
Een samenleving zonder risico bestaat niet
Daarachter ligt een principiëlere discussie. Incidenten met tbs’ers krijgen veel aandacht, terwijl verlof volgens Knoester in veruit de meeste gevallen zonder incidenten verloopt. Volledige veiligheid kan het systeem nooit garanderen. Willen we tbs behouden, dan moet de samenleving volgens hem daarom ook bereid zijn behandelde tbs’ers uiteindelijk weer een plek te geven.
Dat vraagt om differentiatie, voldoende vervolgvoorzieningen en kritische keuzes over wanneer tbs werkelijk noodzakelijk is. Want de maatregel kan langdurig ingrijpen in iemands vrijheid. Voor Knoester moeten behandeling, veiligheid én proportionaliteit daarom steeds gezamenlijk worden gewogen.
Meer weten? Volg de aflevering nu als geaccrediteerde podcastcursus bij PO-Online, of beluister hem via Spotify.
