Toezicht advocatuur: geen woorden maar daden

Delen:

Rein Jan HoekstraHet mag niet bij woorden blijven. Dat zegt interim rapporteur Rein Jan Hoekstra, die vandaag zijn eindrapport over het toezicht op de advocatuur presenteert, over de voornemens van de Nederlandse Orde van Advocaten om het toezicht te verbeteren. “De Orde is de goede weg ingeslagen, maar er is nog ongelofelijk veel werk aan de winkel. Dit jaar moet het jaar van de waarheid worden.”

Oud-staatsraad Rein Jan Hoekstra kreeg in februari 2012 van de Orde het verzoek om als onafhankelijk onderzoeker een rapportage uit te brengen over de kwaliteit, objectiviteit en integriteit van het toezicht op advocaten door lokale dekens. Halverwege juni vorig jaar bracht hij een tussenrapport uit. Zijn conclusie was niet mild: het toezicht moet dringend worden geprofessionaliseerd en verbeterd. Die urgentie lijkt nu bij de beroepsgroep te zijn doorgedrongen. In zijn eindrapport schrijft Hoekstra namelijk dat de Orde onderkent dat versnelling geboden is bij het doorvoeren van veranderingen in het toezicht en dat de Algemene Raad, de dekens en het dekenberaad het afgelopen jaar veel werk hebben verzet om allerlei initiatieven (verder) te ontplooien. Maar Hoekstra schrijft ook dat de operatie nog onvoltooid is.

“De Orde is nu overtuigd van de urgentie”, aldus Hoekstra. “De beroepsorganisatie ziet in dat er echt een groot aantal maatregelen nodig is om het toezicht te verbeteren. Er zijn inmiddels een heleboel goede voornemens en daarom ben ik dus ook wat positiever. Maar ik zeg daarbij nadrukkelijk wel: wees waakzaam. Het moet immers nog allemaal van de grond komen.”

Ook dit jaar zal Hoekstra aanblijven als rapporteur. Hij zal de vorderingen op de voet volgen en in juli zijn werkzaamheden evalueren. Eind december brengt hij zijn volgende rapportage uit.

Voorzichtig positief

De Orde maakte afgelopen vrijdag de toezichtprioriteiten voor 2013 bekend. Een van de speerpunten is het financieel toezicht. Zo komt er een speciale unit financieel toezicht advocatuur (FTA) waarvoor de Orde 800.000 euro heeft gereserveerd. Het FTA gaat onder verantwoordelijkheid van de dekens het financieel toezicht uitoefenen. De komende tijd zal dit toezicht geoperationaliseerd worden. Aandachtspunten daarbij zijn het toezicht op derdengelden, administratie van kantoren en naleving van de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft). Hoekstra: “Een mooie stap, want dit onderwerp heeft de hoogste prioriteit. Ik ben benieuwd wat de unit precies gaat doen. Of er een soort actieprogramma komt bijvoorbeeld.”

Voorzichtig positief is Hoekstra ook over de plannen voor een proactiever toezicht. Het streven van de dekens is om jaarlijks 10% van de kantoren bezoeken. “In een enkel arrondissement gebeurt dat al, maar bij veel nog niet. Dit zal ik nauwlettend in de gaten houden.” Daarbij zegt Hoekstra dat versterking van de ondersteunende bureaus hard nodig is. “Er ligt een heel ambitieus programma. Uitbreiding is noodzakelijk om die professionaliseringsslag te kunnen maken. De Orde moet daar geld voor over hebben, al zal dat wel een zware interne klus worden.” Vanwege die professionalisering is het volgens de rapporteur onoverkomelijk dat het dekenaat een fulltime functie wordt. Nu voeren veel dekens nog een eigen praktijk. 

Kinderschoenen

Een belangrijk punt van zorg blijft de publieke verantwoording. Dat is onterecht het ondergeschoven kind, vindt Hoekstra. “Het moet voor de buitenwereld duidelijk zijn hoe het toezicht functioneert en wat de prioriteiten en resultaten van het toezicht zijn. Daarmee zet je ook jezelf onder druk. Maar dat gebeurt nog onvoldoende. Probleem daarbij is dat de lokale orden vinden dat de Algemene Raad belast moet zijn met externe verantwoording en de Algemene Raad juist van mening is dat het aan de plaatselijke orden is. Hierover moeten goede afspraken worden gemaakt.”

Eerder zei Hoekstra zich zorgen te maken over de kwaliteit van de dienstverlening van advocaten, dus ook dat is een aandachtspunt. “Er zijn wel plannen om de kwaliteit te bewaken door bijvoorbeeld het systeem rond de jaarlijks te behalen opleidingspunten te verstrakken, maar dat staat nog volledig in de kinderschoenen. Het is een uitdaging om te zorgen dat het toezicht op kwaliteit uiteindelijk ook leidt tot zichtbare verbetering van de kwaliteit van advocaten.”

Goedkoop

Staatssecretaris Fred Teeven (Veiligheid & Justitie) heeft inmiddels zijn plannen voor de invoering van een extern toezichtcollege als wetsvoorstel bij de Tweede Kamer ingediend. Dit college zou moeten bestaan uit drie leden die zelf geen advocaat zijn en ook niet worden gekozen door advocaten. De Orde heeft hier principiële bezwaren tegen, omdat de onafhankelijkheid van de advocatuur hierdoor op de helling zou komen te staan.

Op de vraag of de Orde met verscherping van het toezichtstelsel Teeven van zich af zal kunnen houden, antwoordt Hoekstra: “Dat weet ik niet. Velen zullen misschien beweren dat het al te laat is, maar dat vind ik altijd wat goedkoop om te zeggen. We hebben te maken met de situatie zoals die nu is. Het moet eigenlijk onnodig zijn om naast een goed eigen toezichtsysteem een externe toezichthouder te hebben.”

Delen:

Het belangrijkste nieuws wekelijks in uw inbox?

Abonneer u op de Mr. nieuwsbrief: elke dinsdag rond de lunch een update van het nieuws van de afgelopen week, de laatste loopbaanwijzigingen en de recentste vacatures. Meld u direct aan en ontvang elke dinsdag de Mr. nieuwsbrief.

Meest gelezen berichten

Van onze kennispartners

Juridische vacatures

Scroll naar boven