Dit jaar wordt de Week van de Rechtsstaat voor de vierde keer georganiseerd. De week, die voorafgaat aan Prinsjesdag, bestaat sinds 2023. Het begon als initiatief van de Hoge Raad, de Raad van State, de Rechtspraak, het Kabinet van de Koning en de Eerste en Tweede Kamer. Inmiddels is de week uitgegroeid tot een evenement waaraan ruim 25 organisaties meedoen, en worden activiteiten in het hele land georganiseerd. Doel van de Week van de Rechtsstaat is om de rechtsstaat zichtbaar, toegankelijk en begrijpelijk te maken voor iedereen.
Opening
De Week van de Rechtsstaat wordt op 8 september geopend in de Gotische zaal van de Raad van State, met een toespraak van Sybrand Buma, de nieuwe vicepresident van de Raad van State. En vanaf dat moment worden in het hele land tal van activiteiten gehouden.
Rondje Rechtsstaat
Hoogtepunt van de week is zaterdag 12 september. Dan vindt in Den Haag het ‘Rondje Rechtsstaat’ plaats en openen tal van instanties hun deuren voor het publiek. Er is zelfs een gratis hop on, hop off-treintje dat langs de verschillende deelnemers rijdt.
Bij de Hoge Raad kunnen de bezoekers een raadsheer of advocaat-generaal ontmoeten en worden president Dineke de Groot en procureur-generaal Edwin Bleichrodt geïnterviewd. Ook vertellen raadsheren over de meest spraakmakende zaken van het afgelopen jaar, zijn er raadkamerspellen, een Hoge Raad-quiz én een Hoge Raad-speurtocht voor kinderen (altijd prijs).
Anna Paulowna
De Raad van State organiseert workshops over bestuursrechtspraak en wetgevingsadvisering, maar ook een Meet & Greet met Anna Paulowna, die ooit in Paleis Kneuterdijk resideerde. Bij Pels Rijcken wordt een pleitwedstrijd voor scholieren gehouden, een podcast voor Jong Juridisch opgenomen met landsadvocaat Reimer Veldhuis als co-host en er is een quiz met de landsadvocaat.
Het Rondje Rechtsstaat voert verder onder meer langs de Raad voor de rechtspraak, de Eerste en de Tweede Kamer, het Kabinet van de Koning, de Nationale ombudsman en de Algemene Rekenkamer.
Nacht van de Rechtspraak
Op 12 september – tevens Open Monumentendag – zijn elders in het land tal van gerechten open voor het publiek. Ook op andere dagen organiseert de Rechtspraak activiteiten in het kader van de Week van de Rechtsstaat. Zo houdt de Rotterdamse rechtbank tweemaal een Nacht van de Rechtspraak (op 10 en 15 september, van 19 tot 22 uur). De rechtbank verandert dan “in een bruisende ontmoetingsplek waar bezoekers kennis kunnen maken met de rechtspraak”.
Meet the Judge
De rechtbank Limburg houdt een jeugddag, de rechtbank Noord-Holland vertoont een documentaire over strafrecht die het publiek kan nabespreken met rechters en filmmakers, en verschillende gerechten organiseren Meet the Judge. Tijdens zo’n bijeenkomst kan het publiek al zijn vragen afvuren op rechters en gerechtsjuristen. Al waarschuwen rechtbank Oost-Brabant en gerechtshof ’s-Hertogenbosch wel dat het niet “zal gaan over lopende rechtszaken” en dat er ook geen juridisch advies wordt gegeven.
Akte uit 1500
De Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie strijkt een middag neer bij het Centrum voor Familiegeschiedenis in Den Haag. Bezoekers krijgen een rondleiding en kunnen een akte uit 1500 bekijken. Ook kunnen ze in gesprek gaan met (kandidaat-)notarissen over de vraag waarom het notariaat belangrijk is voor de rechtsstaat. Kandidaat-notaris Dagmar Marijnissen (BarentsKrans) vertelde er onlangs over als Mr. van de week.
Rechtbankspel
De Koninklijke Beroepsorganisatie van Gerechtsdeurwaarders laat gerechtsdeurwaarders klassen in gaan om kinderen te leren verstandig met geld om te gaan. De Nederlandse Orde van Advocaten – die dit jaar voor het eerst meedoet aan de Week voor de Rechtsstaat – werkt samen met de rechtbank Den Haag mee aan een rechtbankspel van de Hoge Raad, waarin scholieren een rechtszaak behandelen. Zo ervaren zij van dichtbij hoe een rechtszaak verloopt.
Rechtsstaat Parade
Op 10 september organiseert de Universiteit Utrecht de Rechtsstaat Parade. Er zijn minicolleges van Nationale ombudsman Reinier van Zutphen en Rick Lawson, voorzitter College voor de Rechten van de Mens, en verschillende panels met onder andere Lilian Marijnissen (kwartiermaker sociale rechtshulp), hoogleraren Ingrid Leijten en Hanneke van Eijken en schrijvers Maxim Februari en Lisa Weeda. Verder is er ‘Democramikado’, een workshop ‘Praten met de Rechtsstaat’ van stand-up comedian Froukje Bouman en een korte versie van het toneelstuk De Zaak Shell.
Het volledige programma van de Week van de Rechtsstaat is hier te vinden.
