Droomde u als rechtenstudent al van deze functie of had u toen een ander beeld van uw carrière?
“Dromen deed ik zeker, maar nog niet van deze baan. Ik was vooral bezig een goede jurist te worden en probeerde het vak te begrijpen – en eigenlijk de hele wereld. Ik studeerde er rechtsfilosofie en diplomatieke geschiedenis bij en deed na mijn afstuderen nog een jaar internationaal recht in Parijs. Dat zegt eigenlijk wel genoeg.”
U heeft Russisch recht gedoceerd aan de Universiteit Leiden. Heeft u daar nog iets aan nu Rusland geen partij meer is bij het EVRM?
“Jazeker, en dan vooral mijn ervaringen in Rusland uit de tijd daarvoor. Ik merkte hier in Straatsburg meteen dat dit een klik geeft met collega’s uit de voormalige Sovjetrepublieken en Oost-Europa. De Georgische rechter en ik blijken elkaar in de jaren ‘90 zelfs ontmoet te hebben! Hij werkte aan een nieuw Georgisch burgerlijk wetboek, ik aan het Russische. Het was in de tijd dat iedereen hoopte dat het een ‘normaal’ land zou worden. De Russen keken naar de Raad van Europa als hét grote voorbeeld. Voor mij was het vanzelfsprekend dat er zoiets bestond als een Hof voor de Rechten van de Mens, maar inmiddels is wel duidelijk dat dit heel bijzonder is.”
U was ook lid van het arbitragepanel dat bevoegd is om geschillen te beslechten over het Terugtrekkingsakkoord EU-VK. Wat heeft u daar opgestoken dat in uw nieuwe functie relevant is?
“Helaas niets. Er is tot op heden nooit een geschil aan dit arbitragehof voorgelegd.”
Wat is uw favoriete mensenrecht?
“Het recht op een eerlijk proces: artikel 6 van het EVRM. Zonder toegang tot een onafhankelijke rechter zijn alle andere rechten niets waard.”
Welke tips heeft u gekregen van uw voorganger, Jolien Schukking?
“Ik heb allereerst een warm welkom gekregen, dat was heel fijn. Ze wees me verder op het belang van goede contacten met collega’s, zowel binnen als buiten het Hof. Daarbij hoort ook het uitleggen van ons Nederlandse rechtssysteem, zoals collega’s uit andere landen dat omgekeerd ook doen over hun eigen land.”
U bent nu enkele dagen in Straatsburg. Hoe bevalt die stad? En uw werkplek? Is er ook iets wat tegenvalt?
“De stad bevalt zo goed dat het bijna jammer is dat je ook nog moet werken. Straatsburg biedt het beste van Frankrijk en Duitsland naast elkaar. Wat zeg ik: dóór elkaar! En iedereen fietst!”
Uw ambtstermijn bedraagt negen jaar. Wanneer is het in 2035 voor u geslaagd?
“Joh, ik zit nog midden in mijn eerste dagen. Ik kijk hooguit vooruit naar de eerste negen weken, en daarna misschien naar de eerste negen maanden.”
Wie of wat is uw bron van inspiratie?
“Mijn vader. Hij liet in 1950 een vaste baan in Nederland schieten voor een ongewis avontuur in het toen nog verre Luxemburg. Daar startte een destijds onbekende organisatie die Europeanen dichter bij elkaar moest brengen: de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal. Van hem leerde ik hoe mooi en belangrijk het is om over grenzen heen te denken en samen te werken met mensen met een andere achtergrond. Ook leerde hij me hoe belangrijk luisteren is: ‘Je mag je oordeel best even uitstellen’, zei hij altijd.”
Wat is niet over u bekend wat wel interessant is?
“Dat ik twee fantastische dochters heb, bij wie ik gewoon in de schaduw sta. Ik leer elke dag weer van hun vaak nieuwsgierige en soms best wel kritische vragen.”
Wat is uw guilty pleasure?
“Een HBO-serie als The Pitt. Natuurlijk lees ik graag de nieuwste literatuur, maar soms is een lekkere serie ook zo fijn! En filmpjes bekijken van weer een nieuwe huttentocht.”
Wat staat op uw bucketlist?
“De Tour du Mont Blanc. Een huttentocht van 160 kilometer. Bergwandelen is namelijk eigenlijk mijn ware pleasure, en daar hoef je je helemaal niet guilty over te voelen.”
Welk boek las u als laatste?
“What We Can Know van Ian McEwan. Van hem, en bijvoorbeeld ook van William Boyd, lees ik eigenlijk altijd alles: zij schrijven toegankelijk en tegelijkertijd heel diepgaand.”
Welke beroemdheid zou u een rondleiding in Straatsburg willen geven?
“Simone Veil. Juriste, politica en overtuigd Europeaan. Een groot voorvechter van vrouwen- en mensenrechten, in zowel haar eigen land Frankrijk als in de rest van Europa. Ze werd de eerste vrouwelijke voorzitter van het Europees Parlement. Ik woon nu in een straat die haar naam draagt; dat vind ik een prachtig toeval.”
Als ik het voor het zeggen had, dan …
“… zouden er ook in Nederland meer straten worden vernoemd naar vrouwelijke voortrekkers. Als ik het wel heb, draagt in de grote steden meer dan tachtig procent van de vernoemde straten de naam van een man. En zou er in Nederland welgeteld één Simone Veilhof zijn, in Goes.”
