Van alle ondervraagden bezocht 40 procent de afgelopen vijf jaar een notaris of verwacht dat komend jaar te doen. Maar daar staat een groep van 30 procent tegenover die wel degelijk in een situatie verkeert waarin notariële dienstverlening relevant is, zonder de stap te zetten.
Uit het onderzoek blijkt dat veel mensen belangrijke levensgebeurtenissen meemaken waarbij een notaris van toegevoegde waarde had kunnen zijn – zoals samenwonen, de geboorte van een kind, een overlijden of ernstige ziekte – zonder dat zij daadwerkelijk contact opnemen met een notariskantoor. De belangrijkste reden daarvoor is dat zij niet weten dat een notaris in hun situatie relevant kan zijn. Daarnaast denken zij dat een notaris duur is, regelen zij zaken op een andere manier of stellen zij een bezoek uit.
Vertrouwen hoog
Opvallend is dat die terughoudendheid niet voortkomt uit een negatief beeld van het notariaat. 60 procent van de Nederlanders zegt (vrij) veel vertrouwen te hebben in notarissen. Dat is meer dan in 2019, toen voor het laatst soortgelijk onderzoek werd utigevoerd. Onder mensen die recent een notaris bezochten of dat binnenkort verwachten te doen, ligt het gemeten vertrouwen zelfs op 76 procent. Zij beoordelen de dienstverlening bovendien met een 7,8, iets hoger dan de 7,7 uit het vorige behoeftenonderzoek uit 2019.
Volgens de onderzoekers zit de grootste verandering sinds 2019 dan ook niet in de reputatie van de notaris, maar in het gedrag van Nederlanders. Mensen vinden het nog altijd belangrijk om advies te krijgen en juridische zaken goed te regelen, maar voelen minder de behoefte om dat vroegtijdig of uit voorzorg te doen. De notaris komt daardoor steeds vaker pas in beeld wanneer de situatie daar direct om vraagt.
Testament en woning
Wanneer Nederlanders wél aan een notaris denken, gebeurt dat vooral bij een testament (75 procent), de aankoop van een woning (70 procent), een levenstestament (64 procent), de verkoop van een woning (59 procent) of het afwikkelen van een nalatenschap (57 procent). Veel minder vaak zien zij een rol voor de notaris bij het starten van een onderneming (19 procent), het verstrekken van een lening (16 procent), een juridisch geschil (10 procent), belastingbesparing (8 procent) of het steunen van een goed doel (8 procent).
Van de mensen die de afgelopen vijf jaar een notaris bezochten, deed 40 procent dat vanwege de aankoop van een woning. Daarna volgen het opstellen van een testament (29 procent), het regelen van een hypotheek (26 procent), de verkoop van een woning (21 procent) en het overlijden van een dierbare (16 procent).
Begrijpelijke taal
Hoewel deskundigheid voor 44 procent van de Nederlanders doorslaggevend is bij de keuze voor een notaris, blijkt uit het onderzoek dat vooral heldere communicatie wordt gewaardeerd. Na ‘correct en zorgvuldig’ (43 procent) noemen respondenten ‘begrijpelijke taal en uitleg’ (39 procent) als belangrijkste eigenschap van een notaris. Tegelijkertijd vindt ongeveer de helft van de Nederlanders notariële zaken nog altijd lastig te begrijpen. Volgens de onderzoekers blijft begrijpelijke communicatie daarom een van de belangrijkste uitdagingen voor de beroepsgroep.
Digitaal én persoonlijk
Ook de verwachtingen van cliënten veranderen. Zij verwachten steeds vaker digitale dienstverlening, zoals online contact, beveiligde portals, videobellen en digitaal ondertekenen. Tegelijkertijd maakte een derde van de recente bezoekers helemaal geen gebruik van digitale mogelijkheden en houdt de meerderheid bij belangrijke of complexe zaken de voorkeur voor een persoonlijk gesprek. Volgens de onderzoekers ligt de toekomst daarom niet in volledige digitalisering, maar in een hybride vorm van dienstverlening waarin digitaal gemak en persoonlijk contact elkaar aanvullen.
