Een vrouw is verwikkeld in een echtscheidingsprocedure. Daarbij zijn twee minderjarige kinderen (een tweeling) tweeling betrokken, die onder toezicht zijn gesteld. De vrouw is bezorgd over de veiligheid van de kinderen als zij bij de vader zijn.
Documentaire
Op 30 april 2026 krijgt de vrouw een e-mailbericht van de afdeling communicatie van de rechtbank Zeeland-West-Brabant. Of zij instemt met het filmen van de zitting. Deze opname wordt gebruikt voor de documentaire Verstoten. Maar door dit verzoek wordt de schijn gewekt, aldus de advocaat van de vrouw, Ine Avontuur (Avontuur Czarnota Familierecht, Oosterhout) dat de rechter van oordeel is dat de vrouw zich schuldig maakt aan ouderverstoting. Dit idee wordt versterkt nu de rechter als voorzitter van het expertteam ouderverstoting langdurig heeft bijgedragen aan de promotie van een concept dat volgens de advocaat ‘omstreden’ is. De rechter heeft ook een rol gespeeld bij de pilot De Gezinsadvocaat, waarvan – weer volgens de advocaat – de onderzoeksbevindingen over de effectiviteit ervan mogelijk misleidend zijn gepresenteerd. De pilot zou ook hebben bijgedragen aan de onjuiste beeldvorming rond de rol van vaders en moeders in complexe scheidingen.
Reputatie van advocaat
Niet alleen haar cliënt (de vrouw) heeft hiermee te maken, maar ook richting de advocaat is de schijn van partijdigheid gewekt: bij het meewerken aan de documentaire wordt Avontuur neergezet als een advocaat die ouders ondersteunt die hun kinderen willen verstoten. Daarmee wordt haar integriteit en reputatie als advocaat schade toegebracht. Zij wraakt de rechter.
Betreuren
De rechter laat weten dat hij het ‘betreurt’ dat de brief van de afdeling communicatie voor onrust heeft gezorgd. Hij stelt nimmer de intentie te hebben gehad ouders of kinderen op voorhand in een frame te plaatsen. Hij erkent dat zijn rechtbank de documentaire ondersteunt. Hij selecteerde enkele zittingsdagen waarop opnames zouden kunnen worden gemaakt, zonder dat hij bekend was met de inhoud van de zaken die op deze dagen gepland stonden. Wie niet wil meewerken aan de opnames, zou hiervan geen consequenties ondervinden. De vrees van advocaat Avontuur dat de rechter onvoldoende oog zou hebben voor femicide, huiselijk geweld, intieme terreur en ‘coercive control’ is volgens hem onterecht. Er kan dan ook geen sprake zijn van (een schijn van) vooringenomenheid.
Zaakstoedeling
De advocaat stelde dat de Code zaakstoedeling niet is nageleefd. Maar volgens de wrakingskamer leidt dit niet tot een objectief gerechtvaardigde vrees dat de rechter vooringenomen is. De rechter heefg geen invloed gehad op het aan hem toedelen van deze zaak. Ook nevenactiviteiten van de rechter leiden niet tot (de schijn van) vooringenomenheid.
Geschrokken
Anders is het met het verzoek om mee te werken aan de documentaire. Op de zitting verklaarde de vrouw hiervan erg geschrokken te zijn: zij had het gevoel dat zij werd neergezet als een ouder die aan ouderverstoting doet. Deze beschuldiging had haar ex-man ook al richting haar geuit, wat de vrouw ontkent.
Schijn gewekt
De wrakingskamer acht het aannemelijk dat het verzoek om mee te werken aan de documentaire bij de vrouw de schijn heeft gewekt dat sprake is van vooringenomenheid, zeker nu de vrouw in de hoofdzaak ouderverstoting wordt verweten. De rechter was niet vooringenomen, benadrukt de wrakingskamer, wel is de schijn ervan gewekt. Dat de afdeling communicatie juist deze zaak voor de documentaire heeft geselecteerd en niet de rechter, doet daar niets aan af: de rechter is formeel verantwoordelijk voor de communicatie hierover vanuit de rechtbank naar de vrouw. De wrakingskamer verklaart het wrakingsverzoek gegrond.
