Steeds meer rechters en officieren voelen zich bedreigd of geïntimideerd

Steeds meer rechters en officieren van justitie zeggen dat ze zich de afgelopen jaren onveiliger zijn gaan voelen. Dit komt vooral door dreigingen uit het criminele milieu. Sommigen van hen willen bepaalde zaken niet meer doen, zoals zaken tegen de georganiseerde misdaad. Anderen overwegen zelfs te stoppen met dit werk.

Delen:

Steeds meer rechters en officieren voelen zich bedreigd of geïntimideerd - Mr. online
Foto: Depositphotos

Dit blijkt uit een peiling van onderzoeksplatform Investico en weekblad De Groene Amsterdammer. Onderzoeksjournalisten zetten een enquête uit onder leden van de Nederlandse Vereniging voor Rechtspraak (NVvR), de vakvereniging van rechters en officieren van justitie. Ongeveer driekwart van hen is daarbij aangesloten. De enquête werd door 370 mensen ingevuld, van de in totaal 2500 rechters en 900 officieren die Nederland telt.

Meer dan de helft

Van de magistraten die de enquête invulden gaf meer dan de helft aan zelf weleens te maken te hebben gehad met bedreiging of intimidatie. Dat gebeurde dan vaak tijdens een zaak die ze behandelden. In een derde van de gevallen ging het om een onderzoek naar georganiseerde misdaad.

Anoniem

Veertig procent van de rechters en officieren verklaart dat ze zich tegenwoordig onveiliger voelt dan vijf jaar geleden. Dat heeft consequenties: bijna een derde van hen zegt zijn of haar werk uit veiligheidsoverwegingen anders te doen dan voorheen. Het komt vaker dan voorheen voor dat rechter-commissarissen niet meer onder hun naam, maar onder een nummer werken. De website NOS.nl meldde in mei 2022 dat in het dossier over de moord op Peter R. de Vries iedereen anoniem wordt opgevoerd, van rechercheurs tot rechter-commissarissen en van getuigen tot NFI-deskundigen. Zo werden in 2020 en 2021 in 39 strafzaken officieren van justitie geanonimiseerd.

Gezin

Verder weigert bijna tien procent van de magistraten wel eens een zaak uit veiligheidsoverwegingen. Ze denken dan aan hun gezin en (kleine) kinderen en willen dan geen zware criminaliteitszaken meer doen. Een jonge strafrechter die een boek had geschreven, vroeg zijn uitgever om alle informatie die herleidbaar naar hem als auteur zou kunnen zijn, van de website te verwijderen. Hij wil online onvindbaar zijn. De ondervraagden vrezen dat na de moorden op de broer van kroongetuige Nabil B., advocaat Wiersum en misdaadverslaggever Peter R. de Vries ook een keer een rechter of officier van justitie wordt omgebracht. Een officier van justitie spreekt van een ‘verloren strijd’: hij het waterpistooltje, de georganiseerde criminaliteit met automatische wapens.

Extra financiële compensatie

Op NOS.nl laat NVvR-voorzitter Marc Fierstra weten de bevindingen uit de enquête te herkennen, omdat ze overeenkomen met een eigen peiling van een paar jaar geleden. “Dat er zo veel bedreigingen zijn is echt heftig.” De vereniging denkt nu na over een pool van rechters voor zaken met een hoog risico en een extra financiële compensatie voor rechters en officieren die gebukt gaan onder beveiliging. Zij kunnen al psychologische begeleiding krijgen. Overigens komen de dreigingen niet alleen uit de onderwereld. Ook in familiezaken, zegt Fierstra: rechters of officieren worden soms opgewacht, thuis opgezocht of online lastiggevallen. Ook het OM stelt dat de bedreigingen niet alleen komen uit de georganiseerde misdaad.

Reactie Openbaar Ministerie

Het OM is niet verbaasd over de resultaten van de enquête, maar vindt ze wel confronterend, laat het OM in een persbericht weten. Binnen het OM worden preventieve veiligheidsgesprekken gevoerd, medewerkers en leidinggevenden worden getraind, er worden concrete veiligheidsmaatregelen getroffen en interne en externe professionals kunnen opvang en (psychologische) begeleiding bieden als dat nodig is.

Advocaten

Ook advocaten krijgen steeds vaker te maken met bedreigingen. Bij de speciale noodtelefoon van de Nederlandse Orde van Advocaten (ingesteld in 2019) komen honderd meldingen per jaar binnen – twee per week. Ook van de andere veiligheidsmaatregelen die de Orde biedt wordt de laatste tijd steeds meer gebruikgemaakt. Bedreigingen tegen togadragers worden al zwaarder gestraft.

Notarissen

Bijna de helft (47 procent) van de (kandidaat-)notarissen zegt weleens bedreigd te zijn. In 2016 was dit nog 42 procent. Dat blijkt uit onderzoek (2020) van de Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie (KNB) onder 859 (kandidaat-)notarissen.

Delen:

Het belangrijkste nieuws wekelijks in uw inbox?

Abonneer u op de Mr. nieuwsbrief: elke dinsdag rond de lunch een update van het nieuws van de afgelopen week, de laatste loopbaanwijzigingen en de recentste vacatures. Meld u direct aan en ontvang elke dinsdag de Mr. nieuwsbrief.

Scroll naar boven