Aanleiding van de tuchtzaak is woonfraude bij een woningcorporatie, gepleegd door een huurder. Die huurder en zijn gemachtigde verschijnen niet bij de mondelinge behandeling van de zaak. De kantonrechter had de sterke indruk dat de gemachtigde de conclusie van antwoord, of delen daarvan, had laten opstellen door een AI-tool. Daarbij had zij de uitspraken waarnaar de AI-tool verwijst niet gecontroleerd. Acht van die uitspraken had AI verzonnen. Een ‘kwalijke zaak’, oordeelde de kantonrechter: “Dit schaadt de belangen van de cliënt, en de andere procespartij kan daardoor op het verkeerde been worden gezet.” De gemachtigde moest in een akte nadere uitleg geven over deze kwestie.
Niet gecontroleerd
Voor de deken was dit aanleiding om onderzoek te doen. Daaruit bleek dat deze advocaat nagenoeg uitsluitend arbeidsrechtzaken behandelt en niet deskundig is op het gebied van het huurrecht. Zij erkende dat zij voor het opstellen van de conclusies van antwoord (ook in een andere huurrechtzaak) een AI-tool had gebruikt en de uitspraken die deze tool presenteerde, niet had gecontroleerd.
Dekenbezwaar
De advocaat wordt verzocht om aan te geven welke AI-tool zij heeft gebruikt, of zij daarvoor had moeten betalen en hoe zij vertrouwelijkheid van cliëntinformatie had geborgd. Omdat haar antwoorden ‘zeer mager’ waren, volgde een dekenbezwaar. Volgens de deken had de advocaat in die twee zaken niet gehandeld zoals het een behoorlijk advocaat betaamt: de kwaliteit van haar dienstverlening was ondermaats. Zij verscheen niet ter zitting en haar processtukken bevatten onjuistheden en onvolledigheden, onder meer als gevolg van ontoereikende kennis van en ervaring met het huurrecht en het gebruik van een AI-tool. Volgens de deken levert dit een schending op van de kernwaarden deskundigheid, integriteit en vertrouwelijkheid. Ook was gedragsregel 8 geschonden: ‘De advocaat dient zich zowel in als buiten rechte te onthouden van het verstrekken van feitelijke informatie waarvan hij weet, althans behoort te weten, dat die onjuist is.’
Uiterst onzorgvuldig
De tuchtrechter neemt dit over: “Dit handelen is en tuchtrechtelijk verwijtbaar, omdat dit niet alleen de belangen van de cliënt schaadt, maar ook die van de overige bij de gerechtelijke procedure betrokkenen.” Dit oordeel was niet alleen gebaseerd op slordig AI-gebruik maar ook omdat deze advocaat niet meeging naar de zitting, waardoor de cliënt benadeeld kan worden als er lastige juridische vragen kwamen.
Geen waarschuwing maar berisping
Haar gemachtigde vroeg nog of kon worden volstaan met een waarschuwing maar de tuchtrechter vindt de kwestie daar te serieus voor. De advocaat krijgt een berisping. Het had erger kunnen zijn: toen de advocaat de processtukken opstelde (juli 2025), was AI-geletterdheid nog geen gemeengoed. Ook waren de aanbevelingen van de Orde over AI-gebruik van latere datum. Dit weegt mee in het voordeel van de advocaat.
