Hoe voer ik als leider een professioneel gesprek? Hoe ga ik om met een medewerker die me de oren van m’n kop vraagt, of juist niets vraagt en z’n eigen gang gaat terwijl ik dan weer puin mag ruimen? Mijn vertaalslag is altijd dezelfde: een professioneel gesprek voeren gaat over de vraag: hoe voer je een gesprek op emotioneel volwassen niveau?
Lichamelijk volwassen zijn we allemaal. Dat is niet de vraag
Er is iets eigenaardigs aan de rechtspraktijk. Juristen, advocaten en notarissen zijn getraind in redeneren, construeren en verdedigen. Precies die vaardigheden maken hen waardevol. Tegelijkertijd maakt het ze kwetsbaar voor een specifiek patroon: een reactie die niet door de situatie gestuurd wordt, maar door iets van veel eerder.
In psychologische termen komt men terecht in ‘daar en dan’. Een oud patroon dat zich in het hier en nu herhaalt. Als dat zich voordoet, reageert de partner niet als volwassen partner. Dan reageert hij/zij als iemand die zich niet gehoord voelt. Iemand die zich niet gezien voelt. Iemand die terecht komt in oude pijn, terwijl er zich nu een hele andere situatie voordoet.
Dat is niet de partner als leider. Dat is emotionele onvolwassenheid
Elmer Hendrix beschrijft in zijn boek Volwassen worden voor volwassenen iets dat ik herken in vrijwel elk gesprek. Veel van wat we als ‘normaal volwassen gedrag’ beschouwen, zoals oordelen, ruzie maken, klagen, boos zijn, past helemaal niet bij emotionele volwassenheid. Het zijn overlevingsstrategieën. Aangeleerd in een eerder hoofdstuk van je leven, toen ze werkten. Nu sturen ze ongemerkt je gesprekken.
Deze onderstroom stuurt het gesprek
In mijn werk met juridische leiders zie ik keer op keer hoe de onderstroom, datgene dat niet gezegd wordt, maar wel aanwezig is, het gesprek bepaalt. Een irritatie die als zakelijk bezwaar wordt verpakt. De kwetsbaarheid die als analyse klinkt. De angst die verstopt zit achter controle en procedures.
Hendrix vraagt in elk hoofdstuk over onvolwassenheid om zelfonderzoek: wanneer reageer jij eigenlijk vanuit een innerlijk gekwetst of boos kind? Dat is geen zwakteanalyse. Het is de meest relevante vraag die een leidinggevende zich kan stellen vóórdat hij of zij een vergaderzaal inloopt of bespreking met medewerkers start.
Emotioneel volwassen zijn begint bij een eerlijke blik naar binnen
Naar het herkennen, erkennen en aankijken van je angsten, patronen en emoties die ongemerkt meespelen. Ook of juist waarin jij denkt een professioneel en dus zakelijk (?) gesprek te moeten voeren.
Voor wie dit herkent – voor de duidelijkheid niet bij een ander, maar bij zichzelf!- is het boek van Hendrix een aanrader. Praktisch, confronterend, en hands-on afsluitend met zelfonderzoeksvragen per hoofdstuk.
Wil je meer dan kennis vergaren uit dit boek en ben je op zoek naar tools hoe jij dit in jouw rol, op een voor jou passende manier toepast in je eigen praktijk, kantoor of team? Ga dan in gesprek met iemand die kennis en ervaring heeft op dit vlak.
En, stel jezelf regelmatig eens de vraag: wanneer reageer jij in een leiderschapsgesprek nog als een gekwetst of boos kind? En: wat zou er veranderen als je dat op tijd zou (h)erkennen?
