Dutch Business Lawyers Abroad

Complianceregels zijn in China van een andere orde dan in Nederland

Compliance is tegenwoordig in vrijwel ieder land een hot topic, maar ondanks internationale verdragen en afspraken hierover, moet elk land daar toch zelf invulling aan geven. En dat daarbij cultuur, geschiedenis en in die maatschappij geldende normen en waarden een grote rol bij spelen, viel me weer eens op tijdens de ‘Compliance Conference 2017’ van de European Chamber of Commerce China in Shanghai met de ondertitel ‘What if the ‘what ifs’ come true’. Aan het woord waren bedrijfsjuristen, advocaten, compliance officers van (Westerse) multinationals, arbiters en fraude preventie adviseurs in China met een lokale (dus Chinese) of Westerse komaf maar met China-expertise.

Ook daar werd weer duidelijk dat compliance en wat daarmee samenhangt: bijvoorbeeld klokkenluiden en de bescherming van klokkenluiders, fraude en fraudebestrijding, onrechtmatige concurrentie, intellectueel eigendomsrecht, corruptie, training van werknemers (onder andere op het gebied van ethiek), social media, morele opvattingen van de huidige generaties, onderwijs, risk assessment, due diligence en de executie en uitvoering van regels en vonnissen in de praktijk sterk cultureel bepaald is. In China hebben deze onderwerpen een totaal andere betekeniswaarde dan hoe we daarover in Nederland zouden denken.

China staat natuurlijk al bekend om de productie van namaakproducten en het is een feit van algemene bekendheid dat inbreuk op intellectueel eigendomsrecht op grotere schaal voorkomt dan in Europa (Turkije niet meegerekend en niet alleen vanwege de grootte van China), maar de verschillen wortelen veel dieper in het Chinese gedachtengoed en heeft te maken met vele aspecten van de maatschappij. Zo maakte een onlangs afgetreden Chinese rechter bekend hoe moeilijk het voor hem was om niet te zwichten voor corruptie aangezien hij een heel laag salaris verdiende (ook voor Chinese begrippen), onder hoge werkdruk stond, bedreigd werd door belanghebbenden en kampte met medische kosten van zijn moeder die hij niet of nauwelijks kon betalen ondanks zijn ‘goede’ baan bij de overheid.  En als het dan in de omgeving redelijk gebruikelijk is om smeergeld aan te nemen dan is de verleiding best groot blijkbaar. Het is in China ook heel lang een normale gewoonte geweest voor ambtenaren om steekpenningen aan te nemen en daar probeert de overheid tegen op te treden, met succes maar het is niet zo 1,2,3 uitgeroeid.

Zo is het bijvoorbeeld heel gebruikelijk om voor een operatie de dokter een rode envelop te geven zodat de dokter zich nog beter kan concentreren op zijn prestaties tijdens de operatie. In Nederland zou dit ondenkbaar zijn maar Chinezen voelen zich echt heel ongemakkelijk als ze de dokter geen extraatje betalen en dit is niet omdat ze denken dat de dokter zijn/haar pet ernaar zal gooien, maar echt omdat ze bang zijn dat de chirurg niet in zijn/haar beste staat is door redenen waar hij/zij ook niets aan kan doen en alleen maar weg zijn te nemen met een dikke ‘fooi’ vooraf.

Dat dit soort gebruiken ook in het rechtssysteem voorkomen, zal niemand verbazen. Zoals ook de rechter bij de toetsing van doodvonnissen tegenkomt, hebben ook rechters en advocaten ermee te maken in civiele zaken. Op de conferentie werd ook letterlijk gezegd dat millenials nog minder gevoel hebben bij ‘compliance’.  Dat neem ik persoonlijk met een korreltje zout want dat valt echt reuze mee in de praktijk aangezien ik ook altijd aangenaam verrast ben geweest door de zuivere houding van pas afgestudeerde juristen. Maar het klopt wel dat door bepaalde ontwikkelingen er nog minder formaliteiten gelden op sommige gebieden maar dit proces kan de goede kant op gaan met nieuwe regelgeving. Daarbij denk ik aan het gebruik van social media waarbij in China vooral WeChat het belangrijkste platform is. Scheiding tussen werk en privé speelt een veel kleinere rol in China en daarom is het ook niet ongebruikelijk om juridisch advies te geven via WeChat en moeten jonge juristen erop attent worden gemaakt hoe daarmee om te gaan (of dat te laten) en welke dossierdetails ze niet moeten delen op hun publieke posts. Zo waren er ook proeven met juridische processen via WeChat en komt communicatie met rechters via WeChat ook voor.

Aangezien in Nederland al veel van dit soort onderwerpen uitgebreid zijn besproken en geregeld, begrijpt u wel dat het toepassen van complianceregels, als deze er al zijn, in China van een heel andere orde is dan in Nederland.

Wilt u geen belangrijk juridisch nieuws meer missen?

Abonneer u op de Mr. nieuwsbrief: elke dinsdag rond de lunch een update van het nieuws van de afgelopen week, de laatste loopbaanwijzigingen en de recentste vacatures. Meld u direct aan en ontvang elke dinsdag de Mr. nieuwsbrief.

Over de auteur

Choy Yiu Chan

Choy Yiu Chan

Choy Yiu Chan is Nederlands advocaat in China sinds 2007 bij Bonnard Lawson International Law Firm Shanghai.

Recente vacatures

Recente vacatures

Winkelmand