In een zaak over gestolen sieraden berekende de benadeelde partij hoeveel die waard waren en vorderde dit bedrag van de verdachte. Het gerechtshof ’s-Hertogenbosch wees de vordering toe, waarna de verdediging in cassatieberoep ging. De reden: de benadeelde partij hat ChatGPT gebruikt om de waarde van de sieraden te bepalen, en kwam daarbij uit op € 49.874. Bij die schatting hield ChatGPT rekening met de verandering van de goudprijs en inflatiecorrectie sinds 1983, toen de sieraden werden aangeschaft. Dat bedrag kan best kloppen, oordeelde het hof, de schatting is goed onderbouwd.
Deugdelijke motivering
De verdediging zag dit toch anders en klaagde dat het hof deze waardeschatting zonder nader onderzoek of deugdelijke motivering tot uitgangspunt had genomen. “Het middel raakt in de kern aan een ontwikkeling van het gebruik van ChatGPT in processtukken. Voor zover ik kan overzien, heeft de strafkamer van de Hoge Raad zich daarover niet eerder uitgelaten.” De verdediging betwiste in hoger beroep dan ook de betrouwbaarheid van de wijze waarop de benadeelde partij de huidige waarde van de sieraden had ingeschat. Daar was immers geen deskundige bij betrokken en ChatGPT is geen betrouwbare bron is, nu het ook fouten kan maken, aldus de verdediging.
Voldoende inzichtelijk
Advocaat-generaal Désirée Sparidaens schrijft in haar conclusie (22 september) dat geen rechtsregel zich ertegen verzet dat een benadeelde partij bij de onderbouwing van haar vordering gebruik maakt van een ‘AI-tool’, zoals ChatGPT. Wel is het volgens de A-G van belang dat de berekening voldoende inzichtelijk en controleerbaar is voor de overige procespartijen en de rechter.
Vaststaande feiten
In deze zaak gaat de A-G ervan uit dat het hof de op ChatGPT gebaseerde berekening van de waarde van de sieraden heeft gevolgd. Het hof moet bij de schatting wel zo veel mogelijk aansluiten bij de vaststaande feiten en het hof lijkt ervan te zijn uitgegaan, aldus de A-G, dat de door ChatGPT gehanteerde percentages en cijfers zijn gebaseerd op vaststaande feiten. Maar ChatGPT noemt in de berekening geen enkele bron. De verdediging stelt ook dat de waardebepaling met behulp van ChatGPT onvoldoende betrouwbaar is. Op basis daarvan concludeert de A-G dat het hof de toewijzing van de vordering van de benadeelde partij onvoldoende met redenen heeft omkleed.
