Regelmatig zoekt Jolande ter Avest (58) het publieke debat op. Ze is geregeld te vinden op LinkedIn en heeft het daar vaak over een onderwerp dat haar aan het hart ligt: echtscheidingen waarin sprake is van huiselijk geweld. Ze staat vaak slachtoffers bij van intieme terreur, waarbij vrouwen lijden onder dwingend, controlerend gedrag en isolatie van de (ex-)partner. Het Centraal Bureau voor de Statistiek heeft berekend at Nederland jaarlijks 200 duizend slachtoffers van intieme terreur telt.
Klacht
Het gebeurt steeds vaker dat die mannen tegen de advocaat een klacht indienen. Zelf stond Ter Avest (58) ‘al een stuk of tien keer’ voor de tuchtrechter. Om zich daartegen te verdedigen spendeert zij jaarlijks ruim 30 duizend euro. Op zich zijn die tuchtprocedures niet het probleem, zegt zij in de Volkskrant, wel dat tuchtrechters te weinig kennis hebben van deze vorm van psychisch geweld. Zij spreekt van een ‘achterhaalde aanpak die familierechtadvocaten monddood maakt’. “En daarvan worden slachtoffers van huiselijk geweld de dupe, en hun kinderen.”
De-escalerend
Uitgangspunt is dat familierechtadvocaten worden geacht ‘de-escalerend’ te werken. Daar hoort bij dat zij zich niet ‘onnodig grievend’ uitlaten over wederpartijen. Wordt te veel olie op het vuur gegooid, dan kunnen de exen nooit meer met elkaar verder, wat niet in het belang van de kinderen is. Ter Avest. “Bij een echtscheiding zonder geweld stuur ik betrokkenen altijd naar een mediator. Maar bij intieme terreur is het te laat om te de-escaleren. Plegers manipuleren en saboteren elke afspraak.”
Intieme terreur
Probleem is: intieme terreur mag niet worden benoemd. Dat deed Ter Avest in een zaak wel en werd daarvoor door het Hof van Discipline berispt. Zij had expliciet gezegd dat een wederpartij zich schuldig maakte aan intieme terreur. Ze had moeten zeggen dat dit ‘volgens haar cliënt of een deskundige’ het geval was. Ter Avest vindt dat niet nodig: zij zegt dat zij op basis van ervaring patronen van geweld kan herkennen in dossiers. Het kan ook gevaarlijk zijn om te zeggen dat de wederpartij zich ‘volgens mijn cliënt’ schuldig maakt aan intieme terreur. “Dan wordt haar ex nóg bozer op haar.” Kortom: Ter Avest ziet zich als deskundige op dit gebied, anderen beschouwen haar ook zo, maar tijdens rechtszaken mag zij zich zo niet opstellen. Als zij dus spreekt van intieme terreur, dan is de kans groot dat de wederpartij een klacht indient, die uiteindelijk gegrond wordt verklaard.
Persoonlijke consequenties
Dat heeft ook persoonlijke consequenties. Ter Avest is regelmatig bedreigd, haar huis is een tijdje bewaakt door de politie en iemand heeft een keer geprobeerd haar van de weg te rijden.
Weinig kennis
Van de dekens, bij wie tuchtklachten worden ingediend, heeft ze nog nauwelijks steun gehad. Tuchtrechters valt ook iets te verwijten: ze weten nauwelijks wat intieme terreur is. Ter Avest in de Volkskrant: “Ik mag al blij zijn als een van mijn drie tuchtrechters gespecialiseerd is in familierecht. Vaak is dat mediation, waarin je zelden wordt geconfronteerd met huiselijk geweld.”
Handen op de rug
Dit alles is voor Ter Avest reden om dit voorjaar als advocaat te stoppen. Daarmee wil ze einde maken aan de onverschilligheid en onwetendheid over het advocatentuchtrecht. “Het doet me veel verdriet om te stoppen, maar uiteindelijk gaat dit om vrouwen en kinderen die bescherming nodig hebben. Als advocaten psychisch geweld niet meer durven te benoemen, blijft intieme terreur buiten beeld bij rechters. Dat vergroot de kans dat het geweld na een echtscheiding doorgaat. Ik kan en wil geen slachtoffers verdedigen met mijn handen op de rug gebonden en ducttape op mijn mond.”
Lees hier het Volkskrant-interview met Jolande ter Avest (mogelijk betaalmuur).
