De fraude, die zo’n zes jaar geleden aan het licht kwam door ongebruikelijke transacties gesignaleerd door de Financial Intelligence Unit (FIU), leidde in 2020 tot een aangifte door Pels Rijcken tegen Oranje. In november van dat jaar maakte de notaris, die bestuursvoorzitter van het kantoor was, een eind aan zijn leven, maar het onderzoek ging verder.
Alleen
Oranje handelde alleen, concludeert het OM nu ter afsluiting van het strafrechtelijk onderzoek, en sluisde over een periode van vijftien jaar zo’n 9,1 miljoen euro weg van de derdengeldrekening van Pels Rijcken. Hij maakte daarbij gebruik van vervalste stukken en via door hem opgerichte stichtingen met misleidende namen omzeilde hij de interne risicobeheersmaatregelen van Pels Rijcken. Door zijn status en positie in het notariaat wist hij ontdekking van de fraude te voorkomen.
Oranje gebruikte een deel van het geld voor “consumptieve bestedingen en onroerend goed”, zo schrijft het OM. Niet al het geld is door het OM achterhaald. Volgens het FD worden de getraceerde gelden verdeeld tussen Pels Rijcken, de Belastingdienst en – indien er nog iets overblijft – de weduwe van Oranje.
Overigens bestaat de notaristak van Pels Rijcken al sinds 2022 niet meer. Twee notarissen en een kandidaat-notaris kregen een tuchtrechtelijke berisping; zij hadden volgens de tuchtrechter onvoldoende kritisch gekeken naar het handelen van hun collega.
Waardevolle lessen
In een reactie aan Mr. laat Pels Rijcken weten tevreden te zijn met het feit dat de langslepende zaak ten einde is. “Wij zijn blij dat het OM nu tot afsluiting van deze zaak is gekomen. Het maakt de weg vrij naar een volledige, formele afronding daarvan. Voor ons was het belangrijkste dat we de gedupeerden toentertijd zo snel mogelijk schadeloos konden stellen als kantoor. Hoe nu precies verder invulling te geven aan onze positie als rechthebbende die mede daaruit voortvloeide, bepalen we nog nader. Onze aandacht is al langere tijd vooral gericht op de toekomst, het werk voor onze cliënten en het bestendigen van de nieuwe richting die wij met ons kantoor zijn ingeslagen, waarbij we waardevolle lessen hebben getrokken uit de fraude.”
Sepot
Lang werd niet alleen Oranje, maar ook diens echtgenote verdacht van betrokkenheid bij de fraude. Die verdenkingen zijn komen te vervallen en daarom geseponeerd, laat het OM nu weten. Dit omdat er “onvoldoende bewijs is gevonden waaruit blijkt dat zij wist of had moeten weten dat het geld dat Oranje in de gezamenlijkheid inbracht uit misdrijf afkomstig was.” Sterker nog: het behoort dus tot de mogelijkheden dat de weduwe van Oranje nog aanspraak kan maken op een deel van de teruggevonden gelden, nadat Pels Rijcken en de Belastingdienst hun vergoeding hebben ontvangen.
Boete
Wel legt het OM als sluitstuk van de in juridische kringen beruchte zaak dus nog een boete van enkele tonnen aan twee vennootschappen van wijlen Oranje op. Deze vennootschappen speelden een rol in de fraude, door met misleidende namen de risicobeheersmaatregelen van Pels Rijcken te helpen omzeilen. Die kwalijke rol levert ze nu in totaal 400.000 euro aan boetes op.
Documentaire
Het strafrechtelijk onderzoek naar Frank Oranje is daarmee definitief ten einde. Voor wie meer wil weten over de zaak: de NPO maakte in 2023 een documentairereeks over de fraude, met Jeroen Spitzenberger als verteller.
