We nemen aan dat u zelf een fervent puzzelaar bent, maar hoe is het zo gekomen dat u cryptogrammen voor het Baliebulletin bent gaan bedenken?
“Dat komt eigenlijk doordat ik ben gaan golfen nadat ik mezelf met pensioen heb gestuurd. In het clubblad van de Eindhovensche Golf, de Ego, stond de Cryptego, een cryptogram gemaakt door Maarten Wiegerink. Toen hij besloot er mee op te houden heb ik het stokje van hem overgenomen. Ik vind het best leuk om ze te maken, en bedacht dat het misschien ook wel aardig zou zijn een variant te bedenken voor het Bossche Balie Bulletin. Overigens staat de Cryptoga ook in de Aan de Orde, de berichten die in Den Haag onder leden van de balie verspreid worden.”
Hoe lang bent u bezig om zo’n cryptoga naar uw zin te krijgen?
“Dat is moeilijk te zeggen. Als ik toevallig een woord of uitdrukking tegen kom die mij geschikt lijkt schrijf ik die op, en als de deadline nadert ga ik er een puzzel van maken. Dat laatste duurt dan een paar uur.”
Wat is er wat u betreft leuk aan puzzelen, en aan puzzels maken?
“Puzzelen houdt je scherp, zeker als je wat out of the box moet denken bij het oplossen van een puzzel. Het is ook uitdagend om te proberen puzzels te maken die wel moeilijk zijn − anders zijn ze saai, maar ook weer niet zo moeilijk dat mensen er niet uit komen. Mensen die ze maken hebben meestal een winnaarsmentaliteit; iedereen wil de goede oplossing bedenken, wellicht om voor zichzelf te bewijzen dat ze net zo slim of slimmer zijn dan de bedenker ervan?”
Moet je advocaat zijn, of een ander togaberoep uitoefenen om de cryptoga op te lossen, of is hij ook geschikt voor niet-togadragers?
“Hij is zeker ook geschikt voor niet-togadragers maar er zitten een paar omschrijvingen in die wel op de doelgroep gericht zijn, en in de dagelijkse praktijk voorkomen. Die zijn dus net iets makkelijker op te lossen voor juristen.”
De winnaar krijgt een togabadeend, een ‘collector’s item’. Is er iemand die de eerste cryptoga heeft weten op te lossen?
“Dat weet ik niet, de oplossingen gaan naar de redactie. Hij is best te doen denk ik, dus er zijn vast wel goede inzendingen geweest.”
Het Baliebulletin omschrijft u als een ‘liefhebber van het betere woordwerk’. Wat moeten we daar onder verstaan? Was u ook als advocaat druk bezig met taal?
“Iedere advocaat is altijd bezig met taal, het is je gereedschap, en je kiest je woorden zorgvuldig. Zoals een timmerman zorgvuldig met zijn beitel is hoort een advocaat zorgvuldig met zijn taal te om te gaan: scherp houden, en goed onderhouden!”
U heeft uw toga aan de wilgen gehangen na 34 jaar advocatuur. Mist u het vak weleens?
“Ik mis heel veel van het vak, vooral de mensen die het uitoefenen en al mijn kantoorgenoten, waaronder Mieke Blankers, die de laatste zeventien jaar mijn rechterhand was. Ik mis de stress en het urenschrijven niet, en ik ben blij dat ik de hele AI-revolutie aan mij voorbij kan laten gaan. Daar zit trouwens een cryptogramopgave in: AI: kennis van kunst op tijdelijke basis, twee letters.”
Wie of wat is uw bron van inspiratie?
“Mijn echtgenote Marjon van den Biggelaar, ook oud-advocaat en nu yogadocent, en ik maken al vele jaren elke zaterdag de cryptogram in de Volkskrant. We hebben een clubje met een paar vrienden waar we dat samen mee doen.”
Welke jurist verdient wat u betreft een compliment?
“Die zijn er veel, maar ik heb nog steeds veel respect voor Hans en Wim Anker die het vak met liefde, humor, betrokkenheid bij hun cliënten en buitengewoon deskundig uitoefenden.”
Wat is niet over u bekend dat wel interessant is?
“Een andere passie van mij is oude auto’s, vooral de auto’s uit mijn jeugd. Ik heb een Peugeot 504 cabrio, een Renault 16TX, een Volkswagen Kever cabrio − de originele, uit 1979 − en een Alfa Romeo GTV. Ik ben ook voorzitter van een klassiekerclubje in Waalre, en zet daar ook ritten voor uit. Uiteraard zijn dat puzzelritten…”
Welk boek las u het laatst?
“Toevallig een boek van een confrère: De familie Wachtman van Christiaan Alberdingk Thijm. Leuk om zoveel herkenbare namen en situaties tegen te komen.”
Voor welke beroemdheid zou u een cryptogram willen maken?
“Voor Harrie Jekkers. Die heeft in zijn liedjes prachtige taalvondsten opgenomen, zoals ‘wat eens geschieden is’ en ‘Later is allang begonnen’. Dat laatste was de samenvatting van de reden dat ik de toga aan de wilgen heb gehangen toen ik zestig werd. Ik heb dat motto op een aantal schorten laten drukken die ik bij mijn afscheid aan kantoorgenoten en mede-leden van de raad van de orde heb gegeven.”
Als u het voor het zeggen had, dan…?
“Als ik het voor het zeggen had, dan zouden we veel meer in actie komen voor het lot van de mensen in Gaza, Libanon en de Westelijke Jordaanoever. Ik vind het onbegrijpelijk en onverdedigbaar dat we als land dat zich zo sterk profileert als voorvechter van internationaal recht en grondrechten niet veel meer signalen afgeven dat de gang van zaken daar niet geaccepteerd wordt. Ik heb mijn lidmaatschap van D66 opgezegd omdat ik vind dat onze premier hier een veel duidelijker standpunt over in moet nemen, nationaal én internationaal.”
