Justitie óf Veiligheid?

De Onderzoeksraad voor Veiligheid schreef een vernietigend rapport over de gebrekkige beveiliging van en de moorden op de broer, de raadsman en de vertrouwenspersoon van de kroongetuige uit het Marengo-proces. Hoewel de strafrechtpraktijk vraagt om rust, zijn de signalen onmiskenbaar dat de nietsontziende strijd tegen de georganiseerde criminaliteit stoïcijns wordt voortgezet.

Delen:

foto: Depositphotos

Op 28 februari 2023 publiceerde de Onderzoeksraad voor Veiligheid een schrikbarend rapport over een drietal ‘feitelijke beveiligingssituaties’ waaruit de Dienst Bewaken en Beveiligen lessen zou kunnen trekken voor toekomstige casus. Het gaat specifiek om de drie moorden op mensen in de directe omgeving van de kroongetuige in het beruchte Marengo-proces: diens broer (2018), diens raadsman (2019) en diens vertrouwenspersoon (2021). In de strafzaken tegen de respectieve verdachten zijn door de gerechtshoven al fikse straffen opgelegd, waarbij sommige veroordelingen al onherroepelijk zijn of enkel nog in cassatie lopen (onderzoek Pulheim). Alleen het onderzoek naar de uitvoerders van de moordopdracht op de vertrouwenspersoon (onderzoek Iraklia) dreigt daarentegen een langdurige exercitie te worden. Het onderzoek in eerste aanleg moest helemaal opnieuw gedaan worden vanwege de veranderde samenstelling van de rechtbank en daarna diende de zaak te worden aangehouden vanwege de samenvoeging met een het strafrechtelijk onderzoek naar de opdrachtgevers voor de moord (Hendon).
Het snoeiharde onderzoeksrapport van de Onderzoeksraad schetst ten aanzien van de genoemde beveiligingssituaties een beeld van onder andere een gebrek aan communicatie tussen de verschillende (regionale) diensten, een gebrek aan coördinatie en een onderschatting van de dreigingsrisico’s met als wrange constatering dat de nodige signalen dat er levens op het spel zouden staan, zijn gemist of genegeerd. Met de bevindingen bekruipt menigeen het gevoel dat alle drie de moorden wellicht te voorkomen zouden zijn geweest. Minister Yesilgöz heeft inmiddels namens de regering excuses aangeboden aan de nabestaanden en ze heeft toegezegd alle aanbevelingen uit het rapport over te nemen.

Waar de meeste reacties op de bevindingen ronduit geschokt waren, viel één in het bijzonder op. Voorzitter van het College van procureurs-generaal Van der Burg nam weliswaar de kritiek van de onderzoeksraad ter harte, maar gaf aan dat ondanks de fouten die zeker ook aan de kant van het Openbaar Ministerie waren gemaakt, “stoïcijns moest worden doorgegaan met het bestrijden van het nietsontziende criminele milieu en het meedogenloze geweld”. Deze rare retoriek moet een klap in het gezicht van de nabestaanden zijn geweest. Van der Burg stelde overigens dat zijn opstappen als uiterste consequentie enkel voor de bühne zou zijn, aangezien hij toch al per 1 juni 2023 het stokje zou doorgeven.

Het is de zoveelste keer dat de intensieve en op haar beurt nietsontziende bestrijding van de georganiseerde criminaliteit haar tol eist. Niet alleen de legitimiteit van de opsporing en vervolging staat door de inzet van ingrijpende en onorthodoxe opsporingsmethoden op het spel, er wordt ook met levens gespeeld. Bijvoorbeeld het werken onder dekmantel trok een zodanig ingrijpende wissel op de gezondheid van de betrokken functionarissen, dat alle undercoveracties direct na die onderzoeksbevindingen werden opgeschort. Voor de inzet van de kroongetuige klinkt de roep vanuit de politie nu ook luid om voorlopig geen nieuwe zaken meer aan te brengen, simpelweg omdat de politieorganisatie dat niet aan kan. Toch brengt de ironie met zich dat minister Yesilgöz recent nog toezegde de toepassing van de kroongetuigeregeling te willen verbeteren en die juist vaker in te gaan zetten. Zo kan gemakkelijk de gedachte postvatten dat ondanks alle schrijnende grove fouten en catastrofale gevolgen, het nog lang niet gedaan is met die nietsontziende war on crime. De keuze voor de nieuwe voorzitter van het College van procureurs-generaal in de persoon van de compromisloze magistraat Rinus Otte bevestigt die gedachte. Over stoïcijns doorgaan op de oude weg gesproken…

Meer weten over deze organisatie(s)?

Delen:

Het belangrijkste nieuws wekelijks in uw inbox?

Abonneer u op de Mr. nieuwsbrief: elke dinsdag rond de lunch een update van het nieuws van de afgelopen week, de laatste loopbaanwijzigingen en de recentste vacatures. Meld u direct aan en ontvang elke dinsdag de Mr. nieuwsbrief.

Scroll naar boven