Steenhuis: straftoemeting mag geen roulette zijn

Delen:

Beeld bij Steenhuis maatwerk 292De rechtspraak levert in Nederland te weinig maatwerk af, mede doordat strafrechters een te grote vrije beslisruimte hebben. Een oplossing kan zijn om het beslissingsproces veel zorgvuldiger te analyseren en te structureren dan nu het geval is. Dat schrijft voormalig procureur-generaal Dato Steenhuis in zijn blog op de Ivoren Toga.

Een eerste stap zou volgens Steenhuis moeten zijn dat binnen de zittende magistratuur en binnen het OM overeenstemming komt over de factoren die een rol mogen spelen bij de weging die tot de strafmaat leidt. “Een tweede, moeilijker stap is hoe die factoren moeten worden gewogen. Is het feit dat een verdachte gewond raakt bij een overval inderdaad strafverminderend, of moet zo’n factor überhaupt niet in de lijst met af te vinken variabelen worden opgenomen, maar als een bedrijfsrisico voor overvallers en andere plegers van geweldsdelicten worden beschouwd?”

Door zo systematisch te werken kan de subjectiviteit en daarmee de rechtsongelijkheid zoveel mogelijk worden tegengegaan, betoogt Steenhuis. “Natuurlijk kunnen er altijd incidentele factoren zijn die niet zijn te vangen in zo’n schema. Dat moet ook niet worden geprobeerd. In zo’n geval kan de rechter in zijn motivering eenvoudig aangeven of en hoe zo’n variabele is meegewogen. Motiveren wordt dan namelijk een stuk eenvoudiger en kan in veel gevallen zelfs achterwege blijven als de rechter (ongeveer) doet wat hij in dat soort gevallen altijd doet. Pas als dat niet zo is, komt nadere motivering aan de orde.”

Steenhuis is ervan overtuigd dat op deze manier zeker driekwart van alle zaken op een heldere en navolgbare wijze kan worden beoordeeld, dat de strafmaat voor de verdachte zelfs valt na te rekenen en dat het beoordelingsproces sterk aan transparantie zal winnen. Hij besluit: “Rechtspraak in het algemeen en straftoemeting in het bijzonder mogen niet een soort roulette zijn, waarvan de uitkomst meer wordt bepaald door degene die de beslissing neemt dan door de kenmerken van de zaak. Aan de rechterlijke macht in den brede de opgave om langs deze weg echt maatwerk te leveren.”

Delen:

Het belangrijkste nieuws wekelijks in uw inbox?

Abonneer u op de Mr. nieuwsbrief: elke dinsdag rond de lunch een update van het nieuws van de afgelopen week, de laatste loopbaanwijzigingen en de recentste vacatures. Meld u direct aan en ontvang elke dinsdag de Mr. nieuwsbrief.

Scroll naar boven