Juridisch nieuws Openbaar Ministerie Straf(proces)recht

Europees Openbaar Ministerie stap dichterbij

3 april Europees OM
Beeld: Mohamed Hassan/Pixabay

Het wetsvoorstel van minister Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) over het Europees Openbaar Ministerie, is gisteren bij de Tweede Kamer ingediend. Daarmee is ook het advies hierover van de Raad van State (Afdeling advisering) openbaar geworden.

De Afdeling advisering van de Raad van State heeft op 29 januari 2020 advies uitgebracht over de aanpassing van enkele wetten ter uitvoering van de Verordening Europees Ministerie. Dat EOM is een nieuw orgaan dat fraude met EU-middelen effectiever moet gaan bestrijden, zoals fraude met EU-subsidies voor verschillende activiteiten (studie, onderwijs, onderzoek en innovatie, economische activiteiten) maar ook fraude met invoerrechten, uitvoerrestituties, omzetbelasting en contracten aanbesteed door EU-instellingen. Het EOM mag strafbare feiten die de financiële belangen van de Europese Unie schaden, onderzoeken, vervolgen en voor de nationale rechter brengen.

Miljard euro

Naar schatting wordt jaarlijks voor honderden miljoenen tot een miljard euro gefraudeerd met EU-gelden. Dit gaat ten koste van de begroting van de Unie en doet afbreuk aan het vertrouwen in en de geloofwaardigheid van de Unie. Ook schaadt het de doelmatige besteding van het budget van de Unie. Daarom is de wens ontstaan om hier vanuit de Europese Unie effectiever tegen te kunnen optreden.

Aanklagers

Het EOM bestaat uit twee niveaus. Bij het centraal niveau (gevestigd in Luxemburg) werkt onder andere de Europese hoofdaanklager. Verder hebben de 22 deelnemende lidstaten gedelegeerd Europese aanklagers (decentraal niveau). Het wetsvoorstel regelt onder meer dat officieren van justitie bij het functioneel parket van het Openbaar Ministerie optreden als gedelegeerde Europese aanklagers en dat de bijzondere opsporingsdiensten opsporingshandelingen voor het EOM kunnen verrichten.

Georganiseerde criminaliteit

Een reden voor de Nederlandse regering om aan het EOM deel te nemen is dat fraude met EU-middelen vaak grensoverschrijdend van aard is en verband houdt met georganiseerde criminaliteit. In de Verordening EOM zijn specifieke regelingen getroffen om te bepalen in welke lidstaat de opsporing en vervolging zal plaatsvinden, en welk recht dan van toepassing is.

Het EOM kan niet alleen zelf een onderzoek instellen of laten instellen, maar ook een nationaal onderzoek overnemen. Het EOM maakt geen deel uit van de Nederlandse rechterlijke organisatie en ook het Nederlandse OM maakt geen deel uit van het EOM. Naar verwachting is het EOM op zijn vroegst eind 2020 operationeel.

Wilt u geen belangrijk juridisch nieuws meer missen?

Abonneer u op de Mr. nieuwsbrief: elke dinsdag rond de lunch een update van het nieuws van de afgelopen week, de laatste loopbaanwijzigingen en de recentste vacatures. Meld u direct aan en ontvang elke dinsdag de Mr. nieuwsbrief.

Over de auteur

redactie Mr.

redactie Mr.

Recente vacatures

Recente vacatures