Na zijn officiële installatie en toespraken van staatssecretaris Claudia van Bruggen (Justitie en Veiligheid) en waarnemend deken van de Haagse Orde van Advocaten Bob Kaarls, hield Kroeze zijn installatierede. Die begon hij met de uitspraak ‘Ius est ars boni et aequi’, ook al heeft de Hoge Raad het gebruik om Latijnse termen te vermijden. Hij zei er dan ook meteen bij dat het niet was om te provoceren, maar omdat deze zin – die kan worden vertaald als ‘Het recht is de kunst van het goede en het billijke’ – een basisidee van het recht uitdrukt waaraan hij hecht en waarop hij in zijn rede nader inging.
Evenwichtskunstenaar
Kroeze vertelde zijn toehoorders dat de uitspraak, die uit het Corpus Iuris Civilis komt (de codificatie van het Romeinse recht uit de zesde eeuw na Christus), veel invloed had en nog steeds heeft op de Europese rechtscultuur. Er wordt mee uitgedrukt dat het in het recht draait om het concreet maken van een evenwichtige gerechtigheid, door te zoeken naar oplossingen die – binnen de grenzen van de wet – praktisch en maatschappelijk aanvaardbaar zijn. En die bovendien willekeur uitsluiten, een juiste balans tussen partijen eerbiedigen en proportioneel zijn. Het recht is dus te zien als evenwichtskunst, aldus Kroeze. “Het inspireert als je als jurist een evenwichtskunstenaar moet zijn. Die toetst aan de wet als ‘ambachtelijk kunstwerk’ dat het voorlopig eindpunt is van een maatschappelijk debat.”
Aandacht voor rechtsstaat
Kroeze gaf in zijn rede aan dat hij zich als president “met hart en ziel” zal inzetten voor het belang van de rechtsstaat, de toegang tot het recht en in het bijzonder de onafhankelijke positie van de rechter. Ook benadrukte hij het belang van het perspectief van de rechtzoekende: “De rechtzoekende moet vertrouwen hebben en kunnen hebben in de onafhankelijke rechtspraak. De wijze waarop wij die rechtzoekende tegemoet treden, bepaalt mede dat vertrouwen. Het perspectief van de rechtzoekende verdient onze blijvende aandacht.”
Afscheid Dineke de Groot
Eind april werd bekend dat Maarten Kroeze de opvolger zou worden van Dineke de Groot, wier termijn als president er op 1 november na zes jaar op zat (vorige week vertelden een paar vooraanstaande juristen aan Mr. Online over haar presidentschap). De Groot gaat nu weer volledig aan de slag in de civiele kamer van de Hoge Raad. Tijdens haar afscheidszitting op 29 oktober werd ze benoemd tot Commandeur in de Orde van Oranje-Nassau.
Advocaat en hoogleraar
Kroeze (1970) studeerde in 1994 af aan de Universiteit Utrecht, waar hij in 2004 cum laude promoveerde op het proefschrift Afgeleide schade en afgeleide actie. Van 1998 tot 2004 was hij advocaat bij Pels Rijcken. Tussen 2004 tot 2016 was hij hoogleraar ondernemingsrecht aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. Kroeze begon in september 2016 als raadsheer in de Hoge Raad, en was sinds 2022 vicepresident van de civiele kamer.
