Al vlak na haar aantreden maakte staatssecretaris Claudia van Bruggen (Justitie en Veiligheid) bekend de mogelijkheid van inzet van 70-plussers structureel te willen maken.
Coronaperiode
De wettelijke ontslagleeftijd van een rechter is 70 jaar, maar 70-plussers kunnen sinds een aantal jaar wel bijspringen als plaatsvervanger om tekorten op te vangen. Dat kan dankzij een tijdelijke wet die oorspronkelijk werd gemaakt tijdens de coronaperiode. De regeling is al eens met drie jaar verlengd maar loopt op 16 november aanstaande af, tenzij voor die datum een structureel wetsvoorstel bij de Tweede Kamer is ingediend. En dat is nu dus gebeurd. Met het indienen van het voorstel is het mogelijk de huidige plaatsvervangers te blijven inzetten en blijft het ook mogelijk dat nieuwe plaatsvervangers te benoemen.
Rechterstekort
De Rechtspraak kampt al een aantal jaar met een tekort aan rechters. Belangrijke oorzaak daarvan is dat steeds meer rechters de 70 naderen, en bovendien gaat een deel van hen al eerder met pensioen. Onder meer door het aantrekken en opleiden van extra rechters wordt geprobeerd het tekort op te lossen. Maar ook de inzet van ervaren 70+-rechters blijft wenselijk. Zij mogen als plaatsvervanger werken tot de maand nadat ze 73 zijn geworden.
Het wetsvoorstel is in nauwe samenwerking met de Raad voor de rechtspraak en de Nederlandse Vereniging voor Rechtspraak voorbereid.
Waardevolle expertise
In 2025 werkten 170 plaatsvervangers van boven de 70 bij de Rechtspraak, zo blijkt uit de memorie van toelichting bij het voorstel. Hun bijdrage betekende in totaal ongeveer 28 fte aan extra rechterlijke capaciteit, ongeveer één procent van het totaal aantal fte in de Rechtspraak. Zij deden ruim één procent van de zaken af. Hoewel hun bijdrage in absolute capaciteit bescheiden is, is zij volgens een evaluatie van de Raad voor de rechtspraak cruciaal voor het sluitend krijgen van roosters, Ook brengen de 70-plussers waardevolle expertise in en helpen ze bij het wegwerken van achterstanden.
Pensionado’s voor Rechtspraak behouden
Oud-rechter Willem F. Korthals Altes heeft jarenlang gestreden om ‘pensionado’s’ te behouden voor de Rechtspraak. Hij vertelde daarover als Mr. van de week vlak nadat hij op de dag voor hij 73 werd zijn laatste zitting als rechter-plaatsvervanger deed.
