De kwestie rondom de ‘Woo-rechter’, zoals Maarleveld in de wandelgangen inmiddels wordt genoemd, kwam in april aan het rollen door onderzoek van Follow the Money (FTM). Onderzoeksjournalisten ontdekten tijdens ongerelateerd onderzoek bij gemeenten dat er door het hele land tal van Woo-verzoeken lagen die ondertekend waren door dezelfde indiener. Het spoor leidde uiteindelijk naar rechter Jaap Maarleveld.
Die beaamde destijds direct inderdaad de afzender te zijn. In totaal lagen er toen ruim vierduizend Woo-verzoeken verspreid over alle gemeenten in Nederland. Doel van zijn exercitie was het blootleggen van wat Maarleveld knelpunten in de Woo vond. Toen de kwestie hem boven het hoofd begon te groeien, trok hij al zijn verzoeken weer in, maar gemeenteambtenaren door het hele land waren op dat moment al tot waanzin gedreven.
‘Disproportioneel’
Voorzitter Marc Fierstra van de NVvR betitelde de actie van Maarleveld in april al als “volstrekt disproportioneel” en vroeg zich openlijk af of Maarleveld nog wel rechter zou kunnen blijven. Over die vraag zou in de daaropvolgende weken nog gesproken worden; vooruitlopend daarop werd de rechter op non-actief gesteld. Die gesprekken lijken nu een voor Maarleveld noodlottige afloop te kennen: de rechtbank Noord-Holland wil dat Maarleveld ontslagen wordt.
De rechtbank heeft daartoe een verzoek ingediend bij de procureur-generaal van de Hoge Raad. Die zal een onderzoek starten en het ontslagverzoek, indien er voldoende gronden zijn, voorleggen aan de Hoge Raad. De Hoge Raad kan het ontslag vervolgens bekrachtigen. Doorgaans duurt zo’n procedure één tot enkele jaren.
Extreem zeldzaam
Het ontslag van een rechter is in Nederland extreem zeldzaam, niet in de laatste plaats omdat rechters voor het leven benoemd worden. De laatste keer dat een rechter daadwerkelijk werd ontslagen, was in 2023, toen de Hoge Raad een rechter-plaatsvervanger ontsloeg.
