De zaak kwam afgelopen vrijdag aan het rollen toen journalisten van onderzoeksplatform Follow the Money (FTM) vragen aan de rechtbank Noord-Holland stelden over een rechter die in september 2025 ruim 4.000 Woo-verzoeken indiende en brieven schreef naar letterlijk alle 342 gemeenten in Nederland. De rechter, Jaap Maarleveld, beaamde die actie, gaf aan dat hij wilde testen hoe makkelijk gemeentes zijn te overladen met onzinnige informatieverzoeken, maar zei er tegenover FTM ook bij dat de rechtbank op de hoogte zou zijn van zijn “onderzoek”.
Dat laatste weerspreekt de rechtbank ten stelligste. In een reactie aan FTM liet de rechtbank op 22 april al weten een onderzoek te hebben gestart naar wat er precies is gebeurd en wat de rol van Maarleveld exact is geweest. Hangende dat onderzoek is Maarleveld nu op non-actief gesteld, laat de rechtbank weten.
Partijdigheid
“Door zijn handelen heeft de rechter vele gemeenten onnodig belast en kon ook de schijn van partijdigheid ontstaan”, aldus de rechtbank in een schriftelijke verklaring. “Dezelfde gemeenten die hij benaderde kunnen immers partij zijn bij bestuurszaken bij de rechtbank Noord-Holland. De onpartijdigheid van onze rechters moet boven elke twijfel verheven zijn.”
Anders dan Maarleveld het zelf deed voorkomen tegenover FTM, zegt de rechtbank geen weet te hebben gehad van diens actie. “De rechtbank is niet vooraf door de rechter geïnformeerd over het onderzoek en/of de Woo-verzoeken. Medio september 2025 kreeg de rechtbank vanuit de advocatuur wel een signaal over Woo-verzoeken die hij zou hebben gedaan. De rechter heeft toen erkend dat hij bezig was met onderzoek, maar viel een dag later langdurig uit. De rechtbank heeft toen niet nader onderzocht wat precies aan de hand was. Achteraf bezien had de rechtbank dat wel moeten doen.”
‘Volstrekt disproportioneel’
Hoewel het onderzoek naar het incident dus nog loopt, heeft de NVvR bij monde van voorzitter Marc Fierstra ook al gereageerd. Fierstra bestempelt het gedrag van de rechter als “volstrekt disproportioneel” en is er nog allerminst van overtuigd of Maarleveld na dit incident nog wel rechter kan blijven. “Wat hij deed met de vele verzoeken, kan invloed hebben op zijn positie als onpartijdige, onafhankelijke rechter. En kan ook het aanzien van de rechtspraak schaden.” Over de toekomst van Maarleveld als bestuursrechter moet volgens Fierstra dan ook “op z’n minst een goed gesprek plaatsvinden”.
