Ik weet het nog als de dag van gisteren. Het zoveelste gesprek op kantoor waar ik aangaf geen plezier meer te beleven aan mijn werk. En tegelijkertijd het gevoel gevangen te zitten. Want op papier had ik een geweldige baan in combinatie met een gezin. Ik wist, ik ben niet (meer) de juiste persoon op de juiste plek, maar in mijn hoofd bleef ik maar rondjes draaien. Want wat geef ik dan op als ik hier stop? Wat ga ik dan doen? Ik kan toch niet zomaar zoveel jaren studie overboord gooien…?!
Grip en controle
De allereerste coach die ik daarna in de hand nam, gebruikte een mooie metafoor die ik sindsdien ook gebruik. Stel je voor, je staat op een strand en pakt een hand vol met zand. Houd je je hand losjes open, dan blijft het zand liggen. Sluit je je vuist en probeer je het zand vast te houden, dan glipt het weg. Hoe harder je knijpt, hoe sneller het zand uit je handen glijdt.
Dit patroon, krampachtig proberen vast te houden aan wat er is, herken ik keer op keer in hoe juridische professionals met hun loopbaan omgaan. De ironie is groot. Deze mensen zijn ambitieus. Ze blinken uit in hun vak. Ze beheersen risico’s, bewaken deadlines, kunnen contracten tot op de komma dichttimmeren. Precies wat cliënten verwachten; dat is waar je vak over gaat. In een dossier is controle en grip een deugd.
Je loopbaan is geen dossier
Er is een zin uit een filmpje dat me steeds is bijgebleven: “je bent op je creatiefst als je 5 jaar bent. Je stelt de hele dag vragen en je lacht om alles”. Creativiteit en een open mind, iets niet weten, is op die leeftijd heel gewoon.
En dan groei je op. Je leert dat twijfel iets is om te beheersen, dat vragen stellen onzekerheid verraadt. De verwachtingen van anderen nemen het stuur over: declarabele uren, de volgende titel of cursus, het logische stapje in het bestaande plaatje. In ruil voor grip en controle -lees je maandelijkse salaris- lever je stukken van jezelf in.
Het maakt dat je niet meer nadenkt over wat jij wilt, maar over wat als volgende stap past. Je voldoet aan de gestelde verwachtingen, of aan verwachtingen waarvan je dénkt dat ze aan je worden gesteld, terwijl niemand ze ooit uitsprak. Niet weten is niet veilig.
Leren, experimenteren, falen
Dat 5-jarige kind wachtte niet op zekerheid. Het leerde door te doen, ervaren en experimenteren. En: door fouten te maken. In de juridische praktijk is dat omgekeerd: eerst denken, lang en grondig, en dan, misschien, iets doen. Fouten maken is not done. Sterker nog: iedere dag wordt je herinnerd aan alle tuchtrechtklachten die er mogelijk (?) wel niet van kunnen komen…
Begrijp me goed. Het vele denken is waardevol in een dossier. Maar in het ont-dekken van je loopbaan is het killing. Het doodt ieder nieuw idee ‘misschien kan ik wel, ja maar dan ….’.
Vrijheid en richting laten zich niet dichttimmeren
Jezelf opnieuw uitvinden doe je door jezelf te durven openen. Ruimte laten voor wat zich aandient. Luisteren naar de onderstroom, die laag in jezelf die je al jaren voelt en die een andere richting aangeeft, maar waarvan je geen idee hebt wat je ermee moet.
Of, om met Confucius te spreken: “geef me werk dat bij me past, en ik hoef nooit meer te werken”.
Waar probeer jij grip te houden in je carrière én wat zou er kunnen ontstaan als je een fractie meer ruimte aan jezelf geeft?
