Juridisch nieuws

‘Kantonrechter moet nabijheidsrechter worden’

Minister Sander Dekker (m) praat na afloop van de zitting bij met vrederechter Jan Vandeborne (r). Links de Vlaamse minister Koen Geens (foto: Michel Knapen).

Onderzoekers lijken er al uit te zijn. Minister Dekker voor Rechtsbescherming werpt weinig bezwaren op. Daarom zal de kantonrechter de komende jaren steeds meer gaan lijken op de Belgische vrederechter.

In april van dit jaar bracht minister Dekker nog een bezoek aan het vredegerecht in het Belgische Maasmechelen. Daarover was hij wel te spreken, en met enkele aanpassingen in de wet zou deze figuur in Nederland heel aardig kunnen functioneren.

Enkele jaren eerder vroeg Kamerlid Segers in een motie naar de inpasbaarheid van de vrederechter in het Nederlandse rechtsbestel. Dat onderzoek is inmiddels uitgevoerd door het Montaigne Centrum voor Rechtsstaat en Rechtspleging en de Katholieke Universiteit Leuven. Onder de titel Naar een nabijheidsrechter? constateren de onderzoekers dat de Belgische vrederechter pragmatischer, informeler en oplossingsgerichter te werk gaat dan de kantonrechter.

We moeten dat model niet kopiëren, aldus de onderzoekers, maar kiezen voor ‘een scenario dat nauwer aansluit bij de huidige Nederlandse realiteit’. In dat scenario wordt de bestaande kantonrechter als vertrekpunt genomen en diens aanpak en praktijk ‘in een aantal stappen bijgesteld in de richting van de uit de Belgische vrederechter afgeleide beoogde wenselijke situatie’.

De onderzoekers concluderen dat de invoering van een nabijheidsrechter een belangrijke bijdrage kan leveren aan het realiseren van maatschappelijk effectieve rechtspraak. “Het doel zou moeten zijn om de praktijk van de kantonrechter in de komende jaren, mede met de mogelijkheden die de komende Wet Experimenten Rechtspleging daartoe biedt, pragmatischer, informeler en oplossingsgerichter te laten worden.” Ze bevelen aan de invoering van de nabijheidsrechter geleidelijk te laten verlopen, als vervolg op de lopende experimenten binnen de Nederlandse rechtspraak. zoals de buurtrechter, wijkrechter, schuldenrechter, spreekuurrechter, regelrechter).

In een brief aan de Tweede Kamer (9 september) – waarin hij het onderzoeksrapport aanbiedt – schrijft Dekker: “Het is nu nog te vroeg om keuzes maken over landelijke invoering van een nabijheidsrechter en aanpassing van regelgeving.” Maar ook: “Ik zie de uitkomsten van dit onderzoek als steun in de rug voor de reeds in gang gezette ontwikkelingen.”

Symposium

Op 24 september 2019 organiseert het tijdschrift Justitiële verkenningen (JV), een uitgave van het WODC, een symposium met als thema ‘Rechtspraak om de hoek’. Dan zullen vijf sprekers hun visie geven op de vele lokale experimenten van de afgelopen jaren die beogen om de rechtspraak dichter bij de burger te brengen. Is de afstand – fysiek of anderszins – tussen rechtspraak en burger te groot en zo ja, welke impulsen en maatregelen zouden nodig zijn om dit aan te pakken? Moet het rechtsbestel op de schop en hoe dan?

Wilt u geen belangrijk juridisch nieuws meer missen?

Abonneer u op de Mr. nieuwsbrief: elke dinsdag rond de lunch een update van het nieuws van de afgelopen week, de laatste loopbaanwijzigingen en de recentste vacatures. Meld u direct aan en ontvang elke dinsdag de Mr. nieuwsbrief.

Over de auteur

redactie Mr.

redactie Mr.

Recente vacatures

Recente vacatures

Winkelmand