Coronarecht Juridisch nieuws

Werknemer controleren op corona mag niet

Vita Zwaan

Mag een werkgever aan zijn werknemers vragen of ze symptomen van corona vertonen? Mogen telecomproviders de locatiegegevens van hun gebruikers delen met overheden? Mag Google data publiceren over het verschil in beweging van mensen voor en tijdens de coronacrisis? Allemaal vragen waarmee privacy-advocaat Vita Zwaan (Bureau Brandeis) zich bezighoudt.

“Door de coronacrisis worden onze cliënten geconfronteerd met grote uitdagingen en uiteenlopende juridische vragen, onder meer op het gebied van privacy. Zo vragen werkgevers zich af wat zij wel en niet mogen vragen en registeren over de gezondheid van werknemers. Mag je werknemers vragen of ze symptomen van corona vertonen? Mogen collega’s worden ingelicht over een mogelijk besmette collega? Ook zijn er bijvoorbeeld vragen over de initiatieven voor het gebruik van locatiegegevens voor het monitoren van de verspreiding van het virus.

Gezondheidsgegevens

Vragen naar coronasymptomen en deze gegevens vervolgens delen zijn verwerkingen van persoonsgegevens, meer specifiek gezondheidsgegevens. Daarop is de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) van toepassing. Het verwerken van gezondheidsgegevens is verboden, tenzij een uitzondering van toepassing is. Normaal gesproken is er geen uitzondering die werkgevers toestaat naar de oorzaak van de ziekte van een werknemer te vragen of deze informatie te delen met anderen. In principe moeten werkgevers het verwerken van gezondheidsgegevens van werknemers overlaten aan de bedrijfsarts.

De AVG bevat een uitzondering voor het verwerken van gezondheidsgegevens als dit noodzakelijk is om de vitale belangen van mensen te beschermen. Het moet dan gaan om een acute en levensbedreigende situatie. Deze uitzondering is echter beperkt tot de situatie dat iemand fysiek of juridisch niet in staat is toestemming te geven voor het gebruik van zijn gezondheidsgegevens. Ook bestaat er een uitzondering voor een verwerking die noodzakelijk is in het algemeen belang, zoals de bescherming tegen ernstige grensoverschrijdende gevaren voor de gezondheid. Deze uitzondering is echter niet in de Nederlandse implementatiewet van de AVG (Uitvoeringswet Algemene verordening gegevensbescherming (UAVG)) overgenomen. De Nederlandse wetgever biedt hier dus minder ruimte dan op grond van de AVG mogelijk zou zijn.

Vragen naar symptomen

De Europese toezichthouder op het gebied van gegevensbeschermingsrecht, de European Data Protection Board (EDPB), benadrukt dat werkgevers alleen gezondheidsgegevens van werknemers mogen verwerken voor zover dit op basis van nationaal recht is toegestaan. De richtlijnen van de nationale toezichthouders in Europa verschillen. De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) heeft de adviezen op haar website over dit onderwerp al een paar keer gewijzigd.  Werkgevers mogen volgens de AP hun werknemers niet controleren op corona, vragen naar symptomen of iets vastleggen als de werknemer zelf iets vertelt. Wel mogen zieke werknemers naar huis worden gestuurd en/of worden verzocht contact op te nemen met een arts.

Locatiegegevens

Eurocommissaris Breton deed recent een oproep aan telecomproviders om de locatiegegevens van hun gebruikers te delen met overheden om meer zicht te krijgen op de verspreiding van het coronavirus. Het opslaan en volgen van de locatie van burgers heeft verstrekkende gevolgen voor de privacy en moet zowel aan de regels van de AVG als de Telecommunicatiewet (Tw) voldoen. De Europese Toezichthouder voor Gegevensbescherming, de European Data Protection Supervisor (EDPS), die toezicht houdt op naleving van privacywetgeving door Europese instanties, is van mening dat de huidige Europese privacywetgeving ruimte biedt voor dergelijke initiatieven. Indien gebruik zou worden gemaakt van anonieme gegevens, de gegevens gewist zouden worden wanneer de crisis voorbij is en goed beveiligd zouden worden, lijken er volgens de EDPS geen onoverkomelijke bezwaren te zijn. De AP echter, geeft aan dat het gebruik van locatiegegevens door de Nederlandse overheid alleen kan plaatsvinden als hiervoor een specifieke wet zou worden aangenomen. Het anonimiseren van deze gegevens is volgens de AP onmogelijk, omdat dit nooit onomkeerbaar is.

Bewegingen van burgers

Ondertussen heeft Google data gepubliceerd over het verschil in beweging van mensen voor en tijdens de coronacrisis. De informatie is afkomstig van de locatiedata die Google bijhoudt via mobiele telefoons van ingelogde gebruikers en Android toestellen. De rapporten zijn bedoeld om overheden een beter beeld te geven van de bewegingen van burgers en zijn ook per provincie te bekijken. Google benadrukt dat er geen informatie wordt gepubliceerd die tot personen herleidbaar is, zoals de locatiegegevens van een specifieke persoon. Het zou alleen gaan om geaggregeerde en geanonimiseerde gegevens van gebruikers die zelf hun locatiegeschiedenis-instelling hebben aangezet in hun Google-account. Het is de vraag hoe de AP hierop zal reageren.”

Bekijk alle afleveringen van de (hopelijk zeer tijdelijke) rubriek Coronarecht.

Wilt u geen belangrijk juridisch nieuws meer missen?

Abonneer u op de Mr. nieuwsbrief: elke dinsdag rond de lunch een update van het nieuws van de afgelopen week, de laatste loopbaanwijzigingen en de recentste vacatures. Meld u direct aan en ontvang elke dinsdag de Mr. nieuwsbrief.

Over de auteur

redactie Mr.

redactie Mr.

Recente vacatures

Recente vacatures