De Nederlandse Orde van Advocaten, de Landelijke Adviescommissie Rechtsbijstand Asiel en Vreemdelingenbewaring, de Raad voor Rechtsbijstand en ook de asielrechtadvocatuur zelf maken zich hier zorgen over, zo bleek in een uitzending van Nieuwsuur.
Hoewel het momenteel nog lukt om iedere asielzoeker aan een advocaat te koppelen, vreest de Raad voor Rechtsbijstand dat de beschikbare capaciteit onvoldoende zal zijn zodra de nieuwe regelgeving in werking treedt.
Meer procedures
De invoering van het Europese Migratiepact en van het Nederlandse tweestatusstelsel zullen het werk van asieladvocaten op korte termijn ingrijpend veranderen. Op grond van het Migratiepact moeten migranten sneller worden gescreend, en als ze geen recht hebben op verblijf in de EU moeten ze sneller terug naar hun land van herkomst of naar een ander veilig land.
Het tweestatusstelsel maakt onderscheid tussen mensen die zijn gevlucht omdat ze in hun eigen land gevaar lopen vanwege etniciteit, seksuele geaardheid of religie (A-status) en mensen die vluchten voor oorlog of (natuur)geweld (B-status). De laatste groep krijgt minder rechten en kan, zodra de situatie in het land van herkomst verbetert, terugkeren. Volgens asieladvocaten zal dit leiden tot meer procedures: asielzoekers die een B-status krijgen, zullen via bezwaar- en beroepsprocedures proberen alsnog een A-status te verkrijgen.
Vergrijzing
En terwijl het werk meer wordt, kampt de asieladvocatuur met vergrijzing. Volgens de Raad voor Rechtsbijstand is inmiddels meer dan dertig procent van de asieladvocaten boven de zestig. De afgelopen jaren daalde het aantal asieladvocaten al van 463 in 2019 naar 371 in 2025. De instroom van jonge advocaten is beperkt: slechts één asieladvocaat is onder de dertig.
Hoge werkdruk
Bij de geringe animo voor dit specialisme speelt de hoge werkdruk een rol vertelden verschillende advocaten in Nieuwsuur. Daarbij komen de voortdurende wijzigingen in wet- en regelgeving die als een extra belasting worden ervaren. Ook is de financiering van de sociale advocatuur al jarenlang een probleem. Asieladvocaten ontvangen hun vergoeding pas na afronding van een zaak, terwijl procedures soms meerdere jaren duren.
