De Tweede Kamerleden Fatihya Abdi en Songül Mutluer (beiden Pro) stelden vragen naar aanleiding van berichten over de bedreiging en intimidatie van familierechtadvocaten. Zo’n veertig procent van advocaten die slachtoffers van huiselijk geweld, dwingende controle of intieme terreur bijstaan, worden regelmatig bedreigd door de wederpartij.
Ook andere advocaten hebben te maken met agressie, bedreiging of intimidatie; bijna de helft van de Nederlandse advocaten werd daar het afgelopen jaar mee geconfronteerd, bleek onlangs uit Ipsos-onderzoek. De uitkomsten van dit onderzoek vormden voor de Nederlandse Orde van Advocaten aanleiding om weerbaarheid en veiligheid een verplicht onderdeel te maken van de Beroepsopleiding Advocaten.
Zorgwekkend
In haar antwoord noemt Van Bruggen het “zorgwekkend” dat familierechtadvocaten steeds vaker worden bedreigd en geïntimideerd. “Advocaten moeten hun werk onafhankelijk, veilig en zonder druk of intimidatie kunnen uitvoeren. Bedreiging van een advocaat raakt niet alleen de betrokken advocaat persoonlijk, maar kan ook gevolgen hebben voor de toegang tot het recht en voor de rechtsbescherming van cliënten.”
OM-richtlijn
Volgens de staatssecretaris worden bedreigingen van advocaten door het kabinet serieus genomen. De politie en het Openbaar Ministerie hanteren de Eenduidige Landelijke Afspraken voor agressie en geweld tegen functionarissen met een publieke taak; ook advocaten vallen daaronder. Deze afspraken zijn recent geëvalueerd en herzien om opsporings- en vervolgingsbeleid met meer prioriteit en beter uit te voeren. Daarnaast is op 1 oktober 2026 de OM-richtlijn voor fysiek geweld tegen functionarissen met een publieke taak in werking getreden; deze moet leiden tot hogere sancties.
Weerbaarheidstrajecten
Sinds de moord op advocaat Derk Wiersum in 2019 is de structurele samenwerking rond de weerbaarheid van beroepsgroep als advocatuur, Rechtspraak en OM versterkt, aldus de staatssecretaris. Ze blijft structureel geld beschikbaar stellen waarmee de beroepsgroepen trajecten die de weerbaarheid verhogen in gang kunnen blijven zetten.
De afgelopen jaren zijn in de advocatuur de nodige voorzieningen getroffen op veiligheidsgebied. Advocaten kunnen bij bedreigingen onder meer terecht bij de deken in hun arrondissement. Daarnaast zijn er een 24/7-noodtelefoon, noodknoppen, veiligheidsscans voor kantoren en woningen en mogelijkheden om persoonsgegevens bij het Kadaster af te schermen. Ook kunnen vertrouwensadvocaten worden ingeschakeld en worden weerbaarheidstrainingen aangeboden.
Te veel incidenten
Maar, zo schrijft van Bruggen, ervaringen van advocaten en bevindingen uit het Ipsos-onderzoek laten zien dat incidenten nog te vaak voorkomen en dat verdere verbetering nodig is. Er moet meer nadruk worden gelegd op preventie en handelingsperspectief voorafgaand aan incidenten. Daarom wordt de huidige aanpak op verschillende punten “doorontwikkeld”. Zo moet het onderwerp weerbaarheid verder worden verankerd in de beroepsopleiding en permanente ontwikkeling (“inclusief training over beïnvloeding en manipulatie ter versterking van de bewustwording en professionele distantie”). Ook moet de ondersteuning in de beroepspraktijk verder worden uitgebreid door bijvoorbeeld het bieden van hulpmiddelen aan kantoren, met speciale aandacht voor kleine kantoren en zelfstandige advocaten.
