Voor het onderzoek vulden 9.565 mensen die in het afgelopen jaar notariële diensten afnamen een vragenlijst in. Van hen vindt 60 procent de rekening niet altijd in verhouding staan tot de dienstverlening.
Eén op de tien ondervraagden geeft aan te maken te hebben gekregen met extra kosten waarop vooraf niet was gerekend. Die toeslagen werden volgens Radar vaak pas halverwege het traject of zelfs achteraf duidelijk. Driekwart van deze groep vond ook die extra kosten niet in verhouding staan tot de geleverde diensten.
Bezwaar
Opvallend is dat lang niet iedereen met een onverwacht hoge rekening daarover bij de notaris aan de bel trekt. Wie dat wel doet, kan daar volgens de ervaringen van deelnemers soms baat bij hebben. Radar beschrijft onder meer een geval waarin na bezwaar zonder verdere discussie 300 euro van de factuur afging.
Wie er met de notaris niet uitkomt, kan onder meer terecht bij de Geschillencommissie Notariaat of de Kamer voor het Notariaat. Ook de Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie (KNB) wordt door Radar genoemd. De beroepsorganisatie reageerde maandagavond in de uitzending op de onderzoeksresultaten en is ook zelf met een schriftelijke reactie gekomen.
Transparantie
In die reactie erkent de KNB dat het verschil tussen een offerte en de uiteindelijke rekening voor klanten niet altijd duidelijk is. Plaatsvervangend voorzitter Jan Janssens legde in Radar uit dat een notaris een offerte baseert op de informatie die vooraf beschikbaar is.
Blijkt tijdens het traject dat meer of andere werkzaamheden nodig zijn, dan kunnen extra kosten worden doorberekend. Volgens Janssens zijn notarissen daar lang niet altijd duidelijk genoeg over. Hij benadrukt daarom dat de notaris de klant tijdig moet informeren wanneer de kosten hoger dreigen uit te vallen.
Onbereikbaar
De discussie over de kosten is extra relevant voor mensen met een kleine beurs. Voor hen kan notariële dienstverlening simpelweg onbereikbaar zijn, zeker als facturen onverwacht hoog kunnen uitvallen. Radar besteedde daarom ook aandacht aan het Sociaal Notariaat Den Bosch, een initiatief van notaris Yvonne Vleeshouwers dat drie jaar geleden werd bedacht om juist deze groep toegang tot een notaris te geven. Ze vertelde daar eerder al eens over als Mr. van de week.
Een landelijke structurele oplossing is er echter nog altijd niet. De Tweede Kamer droeg de regering in juni 2025 op om een pilot met een sociaal notariaat te starten. Over de financiering daarvan verschillen de KNB en het ministerie van Justitie en Veiligheid echter van inzicht. De KNB ziet aansluiting bij de gesubsidieerde rechtsbijstand als meest haalbare route, terwijl het ministerie volgens Radar eerst andere mogelijkheden wil onderzoeken, waaronder een landelijk notarieel fonds. De KNB ziet zo’n fonds juist niet zitten.
Korting
Uit eerder onderzoek van de beroepsorganisatie bleek dat zeven op de tien cliënten die in 2025 moeite hadden hun rekening te betalen, korting kregen aangeboden. In bijna tien procent van de gevallen liet de notaris de factuur zelfs helemaal vervallen.
