Mr. van de week: prof. Arend Soeteman

Delen:

Arend SoetemanMr. van de week is prof. Arend Soeteman (emeritus hoogleraar Rechtsfilosofie aan de Vrije Universiteit in Amsterdam). Soeteman is vrijdag 21 januari 2011 een van de discussianten tijdens de wintervergadering van de Vereniging voor Wijsbegeerte van het Recht.

De Vereniging voor Wijsbegeerte van het Recht. Wij zien voor onze ogen een groep wat oudere mannen met lange grijze baarden die bedachtzaam filosoferen over de grondslagen van het recht. We hebben het mis. Dat begrijpen we. Maar wat is/doet de vereniging dan wel?

De Vereniging komt twee maal per jaar bijeen voor een wetenschappelijke vergadering. De gemiddelde leeftijd van de deelnemers ligt dichter bij de 30 dan bij de 70. Tijdens de vergadering worden preadviezen besproken, coreferaten gehouden en debatten georganiseerd. Preadviezen en coreferaten worden gepubliceerd in het tijdschrift Rechtsfilosofie en Rechtstheorie. Heel belangrijk is ook dat promovendi voorlopige resultaten van hun onderzoek voor het forum van vakgenoten kunnen presenteren.

Het thema van de afsluitende discussie is Minderheden in de Nederlandse rechtsorde: beschermd of bedreigd? Wat is uw stellingname?

Rechtsfilosofisch verdient iedere burger, al of niet behorend tot een minderheid, gelijke bescherming. Minderheden voelen zich momenteel vooral door alle anti-Islamretoriek bedreigd. Pleidooien voor het verbieden van de fascistische koran of het sluiten van grenzen voor mensen uit Islamitische landen kunnen onze islamitische medeburgers moeilijk vrolijk stemmen. Ik denk niet dat dergelijke voorstellen veel kans van slagen hebben. Er is altijd nog een Europees Hof dat ervoor waakt dat we niet door de bodem van de mensenrechtenbescherming heen zakken. Maar alertheid is wel geboden.

Vorig jaar mengde u zich in het debat over de vervolging van Wilders. U vindt onder meer dat het recht hier oneigenlijk wordt gebruikt. Is die visie veranderd door de gang van zaken in dit proces?

Het ongelukkig verloop van het proces doet niets toe of af aan mijn mening dat we het recht niet moeten gebruiken om ons ideologisch gelijk binnen te halen. De vrijheid van meningsuiting is noodzakelijke voorwaarde voor het functioneren van een democratische rechtsstaat. Dus moeten ook ergerlijke en schandalige meningen (zoals een aantal meningen van Wilders) geuit mogen worden. Gebruik van het strafrecht tegen dergelijke meningen weert bepaalde opvattingen bij voorbaat van de politieke agenda. Dat is zowel onverstandig als principieel onjuist. De vrijheid van meningsuiting vindt haar grenzen niet in de ergernis van gekwetsten, maar in eventueel toegebrachte schade.

U nam vorig jaar afscheid als hoogleraar aan de Vrij Universiteit. Wat zijn uw plannen voor de toekomst?

Ik kan nog steeds studeren en schrijven. Mijn plan is daar voorlopig mee door te gaan. Voorts ben ik in deeltijd 65+ hoogleraar met een speciale taak voor honoursstudenten (gekwalificeerde studenten die een aanvullend programma volgen). Daarnaast ben ik wetenschappelijk secretaris bij de Koninklijke Hollandsche Maatschappij der Wetenschappen (www.hollmij.nl) en vervul ik nog een aantal andere interessante functies. Ik ben dus nog niet van de straat.

Wie is in uw juridisch bestaan uw bron van inspiratie?

Juridisch denken heb ik geleerd van S. Gerbrandy, rechtsfilosofie van H. Dooyeweerd. Er zijn veel auteurs, zowel uit het verleden als het heden, die mij zeer geïnspireerd hebben. Maar bovenaan staat denk ik Ronald Dworkin (aan wiens nieuwste boek Justiced for Hedgehogs ik begin zodra ik dit stukje klaar heb).

Welk wetsartikel vindt u het mooist?

Artikel 19 EVRM, de instelling van het Europese Hof voor de Rechten van de Mens. Daarmee werden de mensenrechten uit de vrijblijvend ideologische sfeer gehaald en gebracht binnen de sfeer van het afdwingbare recht. Pas na jaren bleek hoe revolutionair dit was.

Welk wetsartikel het slechtst?

Art 147 Sr.: de smalende godslastering. Het artikel is om politieke tegenstanders de mond te snoeren in het wetboek gekomen, maar is sinds het Reve-proces onbruikbaar geworden. Na de moord op Van Gogh werd een aanscherping ervan bepleit (om Van Gogh achteraf alsnog te kunnen veroordelen?). Christelijke partijen houden afschaffing tegen, maar ik begrijp niet waarom de almachtige God de hulp van ons Nederlandse strafrecht nodig zou hebben.

Wat is het hoogtepunt uit uw juridische carrière?

Een uit vele: de organisatie van het tweejaarlijkse wereldcongres van rechtsfilosofen in Amsterdam in 2001.

Welke juridische website raadpleegt u vaak?

Rechstpraak.nl.

Welk boek las u het laatst?

Robert Zaretsky en John T.Scott: ‘The Philosphers’ Quarrel, Rousseau, Hume and the Limits of Human Understanding’ (Yale University Press, 2009): een filosofische pageturner.

Met wie zou u een gevangeniscel willen delen?

Bij een wat langer durend verblijf is mijn echtgenote de enige serieuze kandidaat.

Weet u een goede Mr. van de Week? Mail ons: office@mr-magazine.nl

Delen:

Het belangrijkste nieuws wekelijks in uw inbox?

Abonneer u op de Mr. nieuwsbrief: elke dinsdag rond de lunch een update van het nieuws van de afgelopen week, de laatste loopbaanwijzigingen en de recentste vacatures. Meld u direct aan en ontvang elke dinsdag de Mr. nieuwsbrief.

Scroll naar boven