Juridisch nieuws

Kiezen tussen een portretfotograaf, een lobbyist en 32 andere juristen

Europees Parlement Straatsburg
Europees Parlement Straatsburg. Foto: Erich Westendarp/Pixabay

Wie zijn stem bij de komende Europese verkiezingen op een Nederlandse jurist wil uitbrengen, heeft volop keuze. Onder de 308 kandidaten van de 16 partijen bevinden zich maar liefst 34 juristen, ofwel 11 procent. De bekendste zijn politicus Thierry Baudet (lijstduwer Forum voor Democratie), Malik Azmani (lijsttrekker VVD), Jan de Wit (voormalig Tweede Kamerlid SP) en Tineke Strik (senator GroenLinks).

Slechts drie van de deelnemende partijen moeten het zonder rechtskundige inbreng stellen. Dat betreft Jezus Leeft, Partij voor de Dieren en DENK. Drie juristen staan op een verkiesbare plaats: Malik Azmani (nummer 1 VVD), Liesje Schreinemacher (nummer 5 VVD) en Tineke Strik (nummer 2 GroenLinks). De redactie van Mr. gebruikt hier een brede definitie van juristen, dus met inbegrip van hbo-juristen en academici die een juridische master hebben maar geen juridische bachelor.

Grotere inbreng

Bert van den Brink (PDC)
Bert van den Brink (PDC)

Onderzoeker Bert van den Braak van het Parlementair Documentatie Centrum (PDC) verbaast zich over het verhoudingsgewijs grote aantal juristen op de lijsten. “In het nationale parlement is juridische kennis veel relevanter dan in het Europees Parlement,” meent Van den Braak. “Op nationaal niveau hebben parlementariërs aandacht voor de kwaliteit van wetgeving, maar op Europees niveau is dat minder noodzakelijk omdat veel Europese regels later worden omgezet in nationale wetten.” Van den Braak wijst erop dat zowel in het Nederlandse als in het Europees Parlement de medewerkers een steeds grotere inbreng hebben in de kwaliteit van wetgeving.

De kandidaten Daan Versteeg (CDA) en Liesje Schreinemacher (VVD) zijn het oneens met Van den Braak. Versteeg en Schreinemacher (beiden advocaat, zie interviews onderaan dit artikel) zeggen dat een advocaat juist een voorsprong heeft, omdat advocaten verstand hebben van het recht en weten hoe ze een overtuigend betoog moeten opzetten.

Bloemenveiling

Susanne Caarls (D66)
Susanne Caarls (D66)

Op de lijst van D66 staan drie juristen. Susanne Caarls studeerde rechten aan de University of Londen en werkt voor de Europese Commissie. Franklin Boon studeerde rechten aan de Vrije Universiteit en is gemeenteraadslid in Eijsden-Margraten, en Stef Stevens studeerde rechten aan de Radboud Universiteit Nijmegen en is fractievoorzitter van D66 in Helmond.

Caspar Rutten (CDA) - Advocatenkantoor Rutten
Caspar Rutten (CDA)

Bij het CDA vier juristen. Chantal Hakbijl deed een studie staats- en bestuursrecht en werkt bij het ministerie van Buitenlandse Zaken. Fiscaal juriste Eveline Herben is lobbyist voor de Bloemenveiling en Daan Versteeg (zie interview onderaan dit artikel) studeerde Nederlands Recht aan de Radboud Universiteit Nijmegen en is advocaat bij Rozemond Advocaten. Ook Caspar Rutten is advocaat. Op de lijst van de PVV is Ino van den Besselaar de enige jurist. Hij was Tweede Kamerlid, werkte als rijksambtenaar en was eigenaar van adviesbureau Invade Advies BV.

Bij de VVD is Tweede Kamerlid Malik Azmani de blikvanger. Hij studeerde Nederlands recht aan de Rijksuniversiteit Groningen. Verder zien we bij de liberalen Catharina Rinzema, die rechten en rechtsfilosofie studeerde aan de Universiteit Leiden. Ze is internationaal projectleider van de Stichting Lezen & Schrijven. Martijn Grevink was legal counsel bij GMAC RFC en is beleidsadviseur bij de Europese Commissie. Fiscaal juriste Monique Fasol is hoofd beleid van de directie Algemene Fiscale Politiek bij het Ministerie van Financiën. Liesje Schreinemacher werkt als advocaat bij Croon Advocaten en Johan van Rijn is beleidsadviseur bij het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.

Strategisch adviseur

De SP-kandidaat Meltem Okcu studeerde staats- en bestuursrecht aan de Erasmus Universiteit Rotterdam en is beleidsmedewerker internationale handel en begrotingscontrole bij het Europees Parlement. Jan de Wit was advocaat in Heerlen en Tweede Kamerlid voor de SP.

Sham Ahmed (Universiteit Tilburg)
Sham Ahmed (Universiteit Tilburg)

Ralph du Long is met nummer 10 de hoogste genoteerde jurist op de PvdA-lijst. Hij studeerde Nederlands recht aan de Rijksuniversiteit Groningen en is lid van Provinciale Staten van Drenthe. Mark Lauriks studeerde Nederlands recht aan de Radboud Universiteit Nijmegen en militair straf- en tuchtrecht aan de Universiteit van Amsterdam, en is strategisch adviseur bij het ministerie van Veiligheid en Justitie. Sham Ahmed studeert internationaal recht aan de Universiteit Tilburg. Ze is stagiair bij het ministerie van Buitenlandse Zaken, en hoopt in juni af te studeren.

Op de lijst van SGP/ChristenUnie staat Anne Strijker op een vierde plaats. Strijker is wetenschappelijk expert bij de Raad van Europa. Don Ceder (plaats 29) is advocaat en fractievoorzitter van de ChristenUnie in de gemeenteraad van Amsterdam.

Gemiddeld een zeven

Tineke Strik - GroenLinks
Tineke Strik (Eerste Kamer)

De nummer 2 van GroenLinks, Tineke Strik, is universitair hoofddocent migratierecht aan de Radboud Universiteit Nijmegen. Ook van GroenLinks: Mieke van der Vegt. Zij studeerde staats- en bestuursrecht aan de Radboud Universiteit Nijmegen en is senior beleidsmedewerker bij het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.

Lijstduwer Thierry Baudet van Forum voor Democratie behoeft geen nadere introductie. Minder bekend zijn zijn partijgenoten Gideon van Meijeren (juridisch medewerker van de Tweede Kamerfractie van FvD) en Anton van Schijndel, advocaat bij Van Schijndel Law Office in Amsterdam. Van Schijndel heeft overigens wel ervaring in de politiek. Hij was van 2005 tot 2006 Tweede Kamerlid voor de VVD, maar werd uit de fractie gezet na zijn uitlatingen over de Schiedammer Parkmoord en de toetreding van Turkije tot de EU. Samen met Joost Eerdmans vormde hij toen de Groep Eerdmans-Van Schijndel.

Net als Anton van Schijndel is lijsttrekker Toine Manders van 50Plus een ex-VVD’er. De voormalig advocaat zat van 1999 tot 2014 voor de VVD in het Europees Parlement. Een andere juridische 50Plusser, Sjef van Put, studeerde rechten in Leiden en meldt op LinkedIn dat hij is afgestudeerd met gemiddeld een 7. Hij is nu projectleider bij Rijkswaterstaat. André van Wanrooij studeerde internationaal en Europees recht aan de Universiteit Tilburg en is woordvoerder van 50Plus.

Portretfotograaf

De Groenen moeten het met één jurist doen: Angela Zikking studeerde rechten aan de Open Universiteit en is artisanaal portretfotograaf. Op de combinatielijst van Van deRegio & Piratenpartij staan twee rechtskundigen. Daniel van Tulder is juridisch begeleider voor de Stichting Vluchtelingenwerk Oost-Nederland. Antoon Huigens is chef de bureau van Fortunalegal.nl. Ook de nieuwe, pro-Europese partij Volt Nederland kandideert twee juristen. Reinier van Lanschot werkt bij Ahold Delhaize en Marieke Koekkoek is universitair docent aan de China-EU School of Law in Peking.

Daan Versteeg (CDA), advocaat

Daan Versteeg - Rozemond Advocaten
Daan Versteeg (Rozemond Advocaten)

Aanbestedingsadvocaat Daan Versteeg (Rozemond Advocaten) staat op plaats 7 van de kandidatenlijst van het CDA. Dat het CDA op dit moment vijf zetels in het Europees parlement heeft, wil volgens Versteeg niet zeggen dat hij kansloos is; hij zou niet de eerste CDA’er zijn die met voorkeurstemmen in het EP wordt gekozen. “Ik heb hoop dat ik erin kom. Halverwege, als iemand anders wegvalt, zou ook nog kunnen, dus zeg nooit nooit.”

Om zijn kandidatuur onder de aandacht te brengen heeft Versteeg (39) in  Noord-Holland en Flevoland posters opgehangen onder de titel ‘Brussel Bereikbaar’ met vermelding van zijn 06-nummer. “Je krijgt wel eens de reactie dat kiezers na de verkiezingen nooit meer iets horen van politici. Maar met mij kun je dus altijd whatsappen.”

Politiek is altijd een hobby geweest van Versteeg. Hij zat op zijn 23e al voor het CDA in de Provinciale Staten. Daar zag hij snel de invloed van Brussel. “Inmiddels doe ik als advocaat Europees aanbestedingsrecht, dus ik zie wat er op dat terrein naar mijn mening beter zou moeten.”

Versteeg gaat niet in Brussel wonen, mocht hij gekozen worden. “Een volksvertegenwoordiger hoort tussen zijn kiezers te wonen. Ik woon in Naarden, dus dat is goed te doen. Het zou mij niet verbazen als de work-life balance beter is dan in de advocatuur.”

Hij denkt dat advocaten veel bagage hebben om te slagen als politicus. “De advocaat verstaat de kunst van het debatteren: jouw standpunt bepleiten, en geen water bij de wijn doen. Je moet niet je tegenstander overtuigen, maar je publiek.  Dat lijkt enorm op een pleidooi in kort geding: je moet de rechter overtuigen. Het verschil is wel: als advocaat behartig je alleen het belang van je cliënt. Om het algemeen belang hoef je je niet te bekommeren. Dat ligt als volksvertegenwoordiger natuurlijk anders.”

Er zijn legio Europese onderwerpen die voor juristen in het bijzonder relevant zijn, zegt Versteeg. “Het hangt wel van je métier af. De laatste ontwikkelingen van copyrights van online content zijn superbelangrijk voor IE-advocaten.” Hij wijst ook op asielprocedures. Het CDA is voorstander van het aanvragen van asiel in veilige landen. “Een heel relevant onderwerp voor asieladvocaten.” Uiteraard wil hij zich ook bezighouden met het aanbestedingsrecht. “Het lijkt mij fantastisch om rapporteur van de nieuwe aanbestedingsrichtlijn te worden. Mensen lachen me uit als ik dat zeg, maar daar kun je het verschil maken, voor een betere positie van aannemers en ook als het gaat om duurzaamheid.”

Liesje Schreinemacher (VVD), advocaat

Liesje Schreinemacher (Croon Advocaten)
Liesje Schreinemacher (Croon Advocaten)

Advocaat Liesje Schreinemacher (Croon Advocaten) staat vijfde op de lijst van de VVD. “Ik stel mezelf kandidaat omdat Brussel de plek is waar het gebeurt,” licht ze toe. “Daar wordt de wetgeving gemaakt die ons allemaal aangaat. Of het nu gaat om uniforme stekkers of verdragen waardoor er geen exequatur meer nodig is in een andere lidstaat. Ik vind het belangrijk dat Nederland daar een jongere generatie heeft met een kritische blik op Europa.”

Als ze wordt gekozen, zal aanbestedingsadvocaat Schreinemacher niet haar toga aan de wilgen hangen. “Ik ben blij dat ik een vak heb geleerd en eventueel kan terugkeren naar de advocatuur. Ik wil niet als ‘beroepspoliticus’ wachten totdat er een baantje mijn kant op rolt.”

De advocatuur is volgens Schreinemacher een goede basis voor een politieke carrière. “Het heeft een grote meerwaarde om jurist te zijn. Uiteindelijk is het Europees Parlement medewetgever. En dan is het handig als je verstand hebt van het recht en van concrete toepassing van de wet. Verder heb je als advocaat geleerd om een goed betoog op te bouwen om de ander te overtuigen.”

Volgens de Europese koepelorganisatie voor advocaten (Council of Bars and Law Societies of Europe (CCBE)) zijn de bescherming van de rechtsstaat, maar ook privacy en de toegang tot advocaat de komende jaren van groot belang, verklaart Schreinemacher. “Ook de anti-witwasrichtlijnen, het consumentenrecht en het faillissementsrecht zijn actueel.”

Als ze gekozen wordt, blijft ze in Nederland wonen. “Ik wil graag veel in Nederland zijn, om de feeling met Nederland te houden en om te voorkomen dat je wordt opgezogen door de Brusselse bubbel.” Om Nederlandse kiezers te mobiliseren voert Schreinemacher al drie weken fulltime campagne. Haar motto: Liesje luncht mee. “Dan ga ik in kantines lunchen om met mensen te praten.”  Ook flyert ze en neemt ze deel aan debatten.

Wilt u geen belangrijk juridisch nieuws meer missen?

Abonneer u op de Mr. nieuwsbrief: elke dinsdag rond de lunch een update van het nieuws van de afgelopen week, de laatste loopbaanwijzigingen en de recentste vacatures. Meld u direct aan en ontvang elke dinsdag de Mr. nieuwsbrief.

Over de auteur

Peter Louwerse

Peter Louwerse

Peter Louwerse studeerde Nederlands recht aan de Erasmus Universiteit, werkte als journalist voor verschillende dagbladen en begon in 2009 als freelance journalist. Hij is een van de vaste medewerkers van Mr.

Recente vacatures

Recente vacatures

Winkelmand