Voor de studie richtten de onderzoekers zich op de gevolgen van Wet langdurig toezicht, gedragsbeïnvloeding en vrijheidsbeperking (Wlt), die sinds 2018 van kracht is. De Wlt regelt onder meer dat slachtofferbelangen moeten meewegen bij het opleggen van GVM-maatregelen aan personen die voorwaardelijk in vrijheid worden gesteld. Hoewel dat in de praktijk wel degelijk gebeurt, zijn er diverse knelpunten die maken dat slachtoffers lang niet altijd voor hun rechten kunnen opkomen, blijkt uit het onderzoek.
Informatievoorziening
Dat komt voornamelijk door een gebrekkige informatievoorziening, zeggen de onderzoekers. Slachtoffers en nabestaanden blijken dikwijls niet goed op de hoogte te zijn van hun rechten en de beschermingsmaatregelen die mogelijk zijn, zoals contact- en locatieverboden gedurende de voorwaardelijke invrijheidsstelling. Slachtoffers hebben over het algemeen een grote informatiebehoefte, maar die wordt in veel gevallen niet goed ingevuld door de tamelijk karige informatievoorziening vanuit bijvoorbeeld het OM, concluderen de onderzoekers.
Slachtoffers wenden zich om die reden vaak tot professionals, zoals slachtofferadvocaten, om ondersteuning te krijgen bij het verkrijgen van inzicht in hun rechten en het opeisen ervan. Maar kosten voor die rechtsbijstand moeten zij vaak zelf betalen. Mede vanwege de financiële drempel nemen slachtoffers en nabestaanden daarom soms niet de stap om zich te laten inlichten over hun rechten.
Online portal
De onderzoekers doen ook een aantal aanbevelingen om de informatievoorziening richting slachtoffers en nabestaanden te verbeteren. De meest opvallende aanbeveling is het advies om een online portal te overwegen waarin slachtoffers hun wensen kenbaar kunnen maken. Via zo’n portal zouden slachtoffers middels een geautomatiseerd proces op de hoogte kunnen worden gehouden van naderende voorwaardelijke invrijheidsstelling van de dader in ‘hun’ zaak. Zij zouden dan tijdig en in alle rust hun wensen digitaal op papier kunnen zetten, zodat deze kunnen worden meegenomen bij de bepaling van de voorwaarden als het moment daar is.
De onderzoekers adviseren daarnaast om de communicatie vanuit het OM naar slachtoffers verder te professionaliseren, zodat dit tijdig, helder en persoonlijk kan plaatsvinden. Bovendien zou er wat de onderzoekers betreft geld beschikbaar moeten komen voor gesubsidieerde rechtsbijstand voor slachtoffers die hulp willen van een slachtofferadvocaat in de tenuitvoerleggingsfase. Alle aanbevelingen staan samengevat in een aanbiednota.
