Mr. van de week: Elaine Mak

Delen:

Elaine MakMr. van de week is Elaine Mak. Eind november hield zij haar oratie ‘The possibility of a European judicial culture’ waarmee zij het ambt van bijzonder hoogleraar empirische studie van het publiekrecht vanwege het Erasmus Trustfonds aan de Erasmus Universiteit Rotterdam aanvaardde. In 2008 promoveerde Mak aan de Rotterdamse universiteit. Sinds januari dit jaar is zij directeur van de Erasmus Graduate School of Law waarin de opleiding en begeleiding van promovendi zijn georganiseerd.

Door de Europese Commissie wordt gestreefd naar een Europese juridische cultuur. Is dat wel wenselijk?

De Commissie ziet goed dat effectieve bescherming van rechten en tenuitvoerlegging van rechterlijke uitspraken in de Europese Unie alleen mogelijk zijn als juridische professionals (rechters, advocaten, onderzoekers) samenwerken op basis van gedeelde juridische begrippen en werkwijzen en van wederzijds vertrouwen. Zij gaat echter bij de verwezenlijking hiervan hoofdzakelijk uit van een ‘top-down’-benadering, waarin bijvoorbeeld veel belang wordt gehecht aan de training van nationale rechters in de toepassing van EU-recht. Mogelijkheden voor de geleidelijke ontwikkeling van regels en professionele waarden, onder meer in netwerken van rechters en van raden voor de rechtspraak in Europa, blijven hierdoor onderbelicht. Daarbij heeft behoud van een zekere mate van diversiteit ook positieve kanten, zoals de bevordering van discussie over de rechtsontwikkeling en de rol van juridische professionals.

U hebt een theoretisch kader ontwikkeld en een methode voor de analyse van het functioneren van rechters in Europa. Kunt u dat toelichten?

Rechters in Europa bevinden zich in een gelaagde rechtsorde, waarin regels mogelijk overlappen en spanning bestaat in de verhouding ten opzichte van de hoven in Luxemburg en Straatsburg en ten opzichte van rechters in andere landen. Daarnaast leggen veranderde maatschappelijke verwachtingen druk op rechterlijke organisaties om aan hedendaagse maatstaven van kwaliteit en verantwoording te voldoen. In het kader van mijn leeropdracht wil ik deze uitdagingen in de Europese context nader onderzoeken aan de hand van de begrippen ‘leiderschap’ (gericht op de interactie tussen bij de rechtspraak betrokken actoren) en ‘rechterlijke cultuur’ (gericht op de professionele waarden van de rechtspraak). Daartoe zal ik gebruikmaken van rechtsvergelijking en van sociaal-wetenschappelijke methoden, zoals interviews met rechters en beleidsmakers.

Hoe vindt u dat rechters het doen?

In het kader van eerder onderzoek heb ik met veel rechters gesproken, in Nederland, in andere westerse landen en in ‘jongere’ EU-lidstaten in Centraal- en Oost-Europa. Wat mij keer op keer opvalt, is de grote betrokkenheid en (zelf)reflectie van rechters, inlevingsvermogen in partijen en besef van de effecten van beslissingen in de samenleving. Maatschappelijke discussie over de rechtspraak is prima, maar leidt soms tot te gemakkelijke kritiek.

Wat is het beste advies dat u promovendi kunt geven?

Houd voor ogen wat je motiveert in het doen van je onderzoek. En in het laatste promotiejaar: keep calm and keep writing!

Als u het voor het zeggen had dan…?

Dan zou de Nederlandse overheid niet bezuinigen op de wetenschap, maar juist hierin investeren.

Wat is het hoogtepunt in uw juridische carrière?

Dat zijn er tot nu toe meerdere: mijn promotie en oratie en het verschijnen van mijn tweede monografie, over de invloed van globalisering op de rechtspraak.

Wat of wie is in uw juridisch bestaan uw bron van inspiratie?

Diegenen die mij uitdagen om verder te denken of een onderwerp op een andere manier te bekijken. Ik noem Jeanne Gaakeer (nu nog steeds een collega!), die mij veel heeft geleerd toen ik als student-assistente bij onze afdeling werkte. Van de promovendi, met veel verschillende achtergronden en nationaliteiten, leer ik iedere dag en het enthousiasme dat zij hebben voor hun onderzoek werkt heel aanstekelijk.

Welk wetsartikel vindt u het mooist?

Mag het ook een rechterlijke uitspraak zijn? Het Van Gend en Loos-arrest van het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen uit 1963 is een mooie klassieker, die van groot belang is geweest voor de ontwikkeling van de Europese rechtsorde.

Welk wetsartikel het slechtst?

Ook hier graag een voorbeeld uit de rechtspraak. De beslissing van het Amerikaanse Supreme Court in Dred Scott v. Sandford (1857), waarin het burgerschap van Afro-Amerikanen werd ontkend, was een dieptepunt. Helaas is gelijkheid ook in hedendaagse samenlevingen nog steeds een heikel onderwerp.

Welke juridische website raadpleegt u vaak?

rechtspraak.nl

Welk boek las u het laatst?

Vervoering van Shantie Singh, een mooie debuutroman over vier generaties van een Surinaams-Hindoestaanse familie. Leuk is dat ik de schrijfster, echtgenote van een oud-collega, ook ken.

Met wie zou u een gevangeniscel willen delen?

Ik hoop dat dit scenario zich alleen in een nare droom zal voltrekken. In dat geval zou muzikaal gezelschap van Miles Davis helpen om de opsluiting draaglijker te maken.

Delen:

Het belangrijkste nieuws wekelijks in uw inbox?

Abonneer u op de Mr. nieuwsbrief: elke dinsdag rond de lunch een update van het nieuws van de afgelopen week, de laatste loopbaanwijzigingen en de recentste vacatures. Meld u direct aan en ontvang elke dinsdag de Mr. nieuwsbrief.

Meest gelezen berichten

Van onze kennispartners

Juridische vacatures

Scroll naar boven