Mr. van de week: Maartje Govaert

Delen:

Nog geen veilig meldklimaat voor klokkenluiders

Maartje GovaertMr. van de week is Maartje Govaert. Zij is arbeidsrechtadvocaat bij Norton Rose Fulbright en heeft een bijdrage geleverd aan het preadvies over het initiatief wetsvoorstel Wet Huis voor Klokkenluiders. Govaert vindt dat Nederland lering kan trekken uit de jarenlange ervaring met klokkenluiders in het Verenigd Koninkrijk.

In het Verenigd Koninkrijk hoeft de klokkenluider niet te goeder trouw te zijn om bescherming te genieten. U zegt: dit zou ook in de Nederlandse regeling geen vereiste moeten zijn. Hoe is het geregeld in het Nederlandse wetsvoorstel dat is goedgekeurd door de Tweede Kamer?

In dat wetsvoorstel is geregeld dat de klokkenluider te goeder trouw moet zijn wil hij/zij aanspraak kunnen maken op de bescherming van de wet. Dit betekent dat de melder zuivere motieven moet hebben om te melden. De melder moet dus enkel het maatschappelijk belang voor ogen hebben. Indien de melder de melding doet (mede) vanwege andere motieven, dan wordt hij niet beschermd door deze wet. Denk hierbij bijvoorbeeld aan een werknemer die al langer op de hoogte is van een misstand, maar dit pas meldt om zijn leidinggevende in diskrediet te brengen met wie hij ruzie heeft gekregen. Maar het gaat naar mijn mening om de melding, niet de melder! Het is van belang dat de melding in het maatschappelijk belang is, niet wat de motieven van de klokkenluider zijn.

Ad Bos en Fred Spijkers zijn Nederlands beroemdste klokkenluiders. Wat waren zij met deze wet opgeschoten?

Ad Bos zou er in ieder geval niet veel mee zijn opgeschoten. De heer Bos zou namelijk op twee punten niet hebben voldaan aan het vereiste van te goeder trouw melden. Ten eerste omdat hij spijtoptant is, hetgeen betekent dat hij zelf aan de misstand heeft bijgedragen. Daarnaast zou hij aanvankelijk hebben gepoogd zijn informatie te verkopen aan de pers. De reden om naar buiten te treden was vanwege de inmiddels slechte relatie met zijn werkgever. Ook in het geval van Spijkers zijn er behalve de goede trouw nog andere hobbels om te overwinnen, zoals de bewijslast. De werknemer moet namelijk het causaal verband tussen de melding en de benadeling (in zijn geval ontslag) aantonen. In de praktijk slagen weinig klokkenluiders daarin.

Hoe kan een organisatie een klokkenluider onderscheiden van een querulant?

Door alle klachten die binnen komen serieus te nemen en goed te onderzoeken. Vooral het laatste is van essentieel belang om vast te kunnen stellen of de melding terecht is. Overigens is een vereiste voor de geboden bescherming dat de melding op basis van redelijke gronden wordt gedaan.

Hoe gaan Nederlandse organisaties nu om met klokkenluiders?

De Nederlandse rechtspraak en diverse onderzoeken laten zien dat er in Nederland nog geen veilig meldklimaat is. Het overgrote deel van de mensen die een misstand meldt, ervaart daarvan negatieve gevolgen. Wel zie ik een tendens dat bedrijven van alleen ‘compliant zijn’ naar ‘speak up!’ willen, waarmee ik bedoel dat de ze echt willen stimuleren dat potentiële klokkenluiders intern melden.

Als u het voor het zeggen had dan?

Bestond er meer tijd in een dag.

Wat is het hoogtepunt in uw juridische carrière?

Het preadvies natuurlijk!

Wat of wie is in uw juridisch bestaan uw bron van inspiratie?

Mijn start bij De Brauw is een gedegen fundament. Van veel partners daar heb ik het vak geleerd. Nu overleg ik graag met concullega’s of oud-collega’s die in de rechterlijke macht zitten. Dat zijn altijd mooie inspirerende gesprekken.

Welke juridische website raadpleegt u vaak?

rechtspraak.nl

Met wie zou u een gevangeniscel willen delen?

De vorige keer dat mij die vraag werd gesteld heb ik geantwoord dat ik niet in een cel zou willen vertoeven. Ik ben sindsdien niet van gedachte veranderd.

Delen:

Het belangrijkste nieuws wekelijks in uw inbox?

Abonneer u op de Mr. nieuwsbrief: elke dinsdag rond de lunch een update van het nieuws van de afgelopen week, de laatste loopbaanwijzigingen en de recentste vacatures. Meld u direct aan en ontvang elke dinsdag de Mr. nieuwsbrief.

Scroll naar boven