De begroting borduurt daarmee deels voort op investeringen die al eerder zijn aangekondigd. Ook vorig jaar kwamen er extra middelen voor onder meer de Rechtspraak, sociale advocatuur en gevangenissen beschikbaar. De nieuwe begroting sluit op verschillende punten aan op het coalitieakkoord van het kabinet-Jetten.
Politie
De beschikbare middelen voor de politie stijgen van 9,25 miljard euro in 2026 naar 9,39 miljard euro in 2027. Het kabinet trekt daarnaast een extra, oplopend bedrag uit om de financiële problemen bij de politie op te lossen. Vanaf 2030 gaat het om structureel 348 miljoen euro per jaar.
Daarnaast is vanaf 2030 structureel 114 miljoen euro voorzien voor nieuwe investeringen. Daarvan gaat onder meer 41 miljoen naar meer agenten in de wijk, 44,5 miljoen naar de aanpak van online criminaliteit en 15 miljoen naar online seksuele misdrijven.
Rechtspraak
Ook de Rechtspraak krijgt er geld bij. De bijdrage aan de Raad voor de rechtspraak stijgt van bijna 1,62 miljard euro in 2026 naar ruim 1,66 miljard in 2027, een toename van ongeveer 46 miljoen euro. Daarin zitten onder meer loon- en prijsbijstellingen en extra geld vanwege het verwachte aantal vreemdelingenzaken. De Rechtspraak verwacht in 2027 ongeveer 1,6 miljoen zaken af te handelen.
De Raad voor de rechtspraak noemt de investeringen in de rechtsstaat een “goed begin”. Voorzitter Henk Naves wijst in een eerste reactie vooral op de aangekondigde verlaging van griffierechten en investeringen in de sociale advocatuur. Volgens hem is er echter “op dit vlak nog veel te doen”. Het kabinet wil bovendien voorbereidingen treffen voor een eigen begroting van de Rechtspraak en de benoeming van leden van de Raad onafhankelijker maken van de minister.
In zijn reactie waarschuwt Naves voorts dat versterking van de rechtsstaat niet alleen om extra geld draait. De Raad keert zich opnieuw tegen plannen om dwangsommen af te schaffen wanneer de overheid niet tijdig beslist; die kritiek is niet nieuw. Volgens Naves wordt de positie van burgers tegenover de overheid juist verzwakt als dit drukmiddel verdwijnt: het afschaffen van de dwangsom lost trage besluitvorming niet op, vindt Naves, maar ontneemt burgers wel een middel om de overheid tot een beslissing te bewegen.
Advocatuur
Voor het verlagen van griffierechten en het versterken van de sociale advocatuur komt gezamenlijk structureel 45 miljoen euro extra beschikbaar. Van dat bedrag is vanaf 2027 structureel 10 miljoen euro extra bestemd voor het behoud van de sociale advocatuur. Dat komt bovenop eerder genomen maatregelen, waaronder de structurele investering van 30 miljoen euro die al in de begroting voor 2026 was aangekondigd.
De begrotingspost voor toevoegingen stijgt van 574,6 miljoen euro in 2026 naar 601,7 miljoen euro in 2027. De NOvA noemt de nieuwe 10 miljoen een begin, maar vindt dat meer nodig is. Die oproep komt op een moment dat het tekort aan sociaal advocaten al langer zorgen baart. Volgens de beroepsorganisatie zijn er inmiddels tekorten in onder meer het personen- en familierecht, sociaal zekerheidsrecht en huurrecht.
OM
Bij het Openbaar Ministerie is de stijging in de beschikbare middelen voor 2027 aanzienlijk kleiner. Het totale budget gaat van 952,5 miljoen euro in 2026 naar 959,6 miljoen euro in 2027. Achter dat vrijwel gelijkblijvende totaal zit wel een duidelijke verschuiving: de begrote personeelsuitgaven dalen van bijna 768 miljoen naar 738 miljoen euro, terwijl het ICT-budget meer dan verdubbelt van 35,2 naar 73,4 miljoen euro.
Die verschuiving is niet onverwacht; het OM kampt al langere tijd met ICT-problemen en verouderde voorzieningen. Een geslaagde hack leidde vorig jaar zelfs tot grootschalige problemen waardoor het OM wekenlang offline bleef. In reactie daarop riep OM-baas Rinus Otte de formerende partijen eind 2025 meermaals op om werk te maken van serieuze investeringen in de ICT-voorzieningen van het OM. Het kabinet kondigde mede daarom in het coalitieakkoord al aan de digitale bedrijfsvoering duurzaam op orde te willen krijgen – al lijkt dat dus vooral ten koste te gaan van de budgetten voor personeel.
Gevangenissen
Het gevangeniswezen krijgt, in tegenstelling tot het OM, wél een flinke financiële impuls. Het totale begrotingsartikel Straffen en beschermen groeit van 4,69 miljard euro in 2026 naar 4,93 miljard euro in 2027. Voor het beschikbaar houden en uitbreiden van de celcapaciteit komt in 2027 75 miljoen euro beschikbaar; vanaf 2028 wordt dat 100 miljoen euro per jaar. Daarmee wil het kabinet het aanhoudende cellentekort aanpakken.
DJI krijgt daarnaast geld voor onder meer renovaties, personeelswerving en maatregelen uit het meerjarig actieplan gevangeniswezen. Dat actieplan staat in 2027 voor 125 miljoen euro in de boeken. Het aantal gefinancierde plaatsen voor reguliere sanctiecapaciteit loopt op van ongeveer 1.806 miljoen capaciteitsdagen in 2026 naar 1.868 miljoen in 2027. Ook de capaciteit in tbs en justitiële jeugdinrichtingen stijgt. Dat sluit aan bij eerdere ramingen waaruit bleek dat de capaciteitsbehoefte van het gevangeniswezen de komende jaren verder toeneemt.
Notariaat
Voor het notariaat staat geen afzonderlijke investering in de JenV-begroting. Wel stijgt de rijksbijdrage aan het Bureau Financieel Toezicht, dat financieel toezicht houdt op notarissen en gerechtsdeurwaarders, opvallend sterk: van 11,6 miljoen euro in 2026 naar 14,7 miljoen euro in 2027. Dat is een stijging van ruim 27 procent.
Het bredere begrotingsartikel Rechtspleging en rechtsbijstand, waar zowel de Rechtspraak en rechtsbijstand als het financieel toezicht onder vallen, groeit van 2,50 miljard euro in 2026 naar 2,57 miljard euro in 2027. Daarmee gaat er volgend jaar per saldo bijna 74 miljoen euro meer naar dit deel van de justitiebegroting.
