Artikelen

Opleidingen om je impact als jurist te vergroten

Beeld: Shutterstock

De postacademische juridische opleiders bieden dit najaar weer volop mogelijkheden tot bijscholing. Mr. vroeg een aantal van hen welke trends zij signaleren, en meteen ook aan welke kenmerken de jurist anno nu zou moeten voldoen. Het bijschaven van vakkennis blijft uiteraard onderdeel van de cursussen, maar het aanleren van de juiste vaardigheden en het ontwikkelen van een goed ethisch kompas zijn zeker zo belangrijk om impact te hebben. Gelukkig blijft er ook ruimte voor ontspanning: van sommige cursussen maakt schietles of racen op het circuit in Zandvoort deel uit.

Maaike van Buul (Sdu)
Maaike van Buul (Sdu)
Marianne van den Bosch (CPO)
Marianne van den Bosch (CPO)

De tijd dat je als opleider wegkwam met enkel en alleen klassikaal opsommen van de laatste jurisprudentie en wetswijzigingen, ligt ver achter ons. Jurisprudentie en wetswijzigingen maken nog steeds deel uit van cursussen, maar ook op het gebied van juridisch inhoudelijke cursussen zijn de nodige trends waar te nemen. Zo zijn er nieuwe onderwerpen waarover scholing wordt verzorgd. De nationale energietransitie en het nationale Klimaatakkoord blijken bijvoorbeeld voer voor juristen te zijn. Maaike van Buul, manager opleidingen bij Sdu: “We hebben in Nederland de ambitie om van het gas af te gaan, dus juristen moeten nu hard gaan nadenken hoe we regels hiervoor gaan maken en hoe die eerlijk kunnen uitpakken.” Marianne van den Bosch, directeur opleidingen van het Centrum voor Postacademisch Juridisch Onderwijs (CPO): “De energietransitie levert veel praktische juridische vraagstukken op, die vaak een combinatie zijn van verschillende rechtsgebieden: de plaatsing van bijvoorbeeld zonnepanelen op een dak van een appartementencomplex roept vragen op over de eigendom van het panelen en hoe de financiering moet worden geregeld. Vooral het notariaat krijgt er veel werk bij.”

Legal tech

Het zal niemand verbazen dat de invloed van techniek op de juristerij ook vaak op het programma bij de opleiders staat. Van Buul: “Legal tech, in brede zin Legal innovation, wordt steeds belangrijker, er komen voortdurend nieuwe vragen bij. Wat zijn bijvoorbeeld de haken en ogen van digitale identiteit en hoe regelen we juridisch gezien de zelfrijdende auto’s?”

Thomas Moons (IIR)
Thomas Moons (IIR)

Thomas Moons is marketing director bij IIR, dat diverse trainingen en conferenties voor juristen en advocaten aanbiedt. Hij merkt dat juristen steeds beter doorkrijgen welke mogelijkheden de technische revolutie biedt. “Door de digitalisering willen juristen steeds meer kennis op technologisch gebied hebben, zoals bijvoorbeeld het leren programmeren, big data analyseren en algoritmes kunnen begrijpen. Hiermee kunnen ze beter en sneller juridische analyses maken. Juristen zijn meer geïnteresseerd in Enterprise Risk Management, waarbij nadrukkelijk wordt ingegaan op de digitale risico’s die een onderneming kent.” Zo biedt IIR onder andere de trainingen Programmeren voor juristen, Cybersecurity voor juristen en Bedrijfskunde voor juristen aan.

Het buitenland is in Nederland nooit ver weg en bij CPO is er aankomend jaar dan ook geruime aandacht voor grensoverschrijdende vraagstukken. Van den Bosch: “We hebben cursussen rechtsvergelijkend insolventierecht, UK-contract law door een docent uit Oxford, er is aandacht voor Duits recht, maar ook internationaal procederen staat op het programma.”

Rechtsgebiedenregister

Een andere ontwikkeling is de inwerkingtreding van het rechtsgebiedenregister van de Nederlandse Orde van Advocaten. Advocaten moeten voor ieder rechtsgebied waarvoor ze zich willen registreren tien opleidingspunten per jaar halen. Dit heeft ook zo zijn weerslag op de vraag naar en het aanbod van cursussen. Volgens Berdine Koppenaal, content- en productmanager PO-Online Advocaten en PE-Academy Notarissen, is dit vooral te merken aan de grotere vraag naar verdiepings- en actualiteitscursussen en minder naar basistrainingen. Koppenaal: “Advocaten mogen zich in maximaal vier rechtsgebieden inschrijven, dus zullen zij al van de hoed en de rand weten als ze op zoek gaan naar cursussen binnen een van die rechtsgebieden. In december zien we altijd een piek in het aantal gevolgde nascholingscursussen; ik verwacht dat dit jaar ook het geval zal zijn Dat cursussen online onbeperkt beschikbaar zijn, is een groot voordeel wanneer er aan het einde van het jaar veel vraag is.” De vraag naar meer verdieping wordt herkend door Van den Bosch: “We merken dat er naast ons reguliere aanbod steeds meer behoefte bestaat aan kleinschaliger onderwijs en masterclasses. Voor deze soorten opleidingen is kenmerkend een relatief kleine groep cursisten (van twaalf tot maximaal vijftien personen), die qua voorkennis redelijk homogeen is en daardoor met de cursus meteen de diepte in kan gaan, in voortdurende dialoog met de docent. Onze masterclass executierecht is daarvan een goed voorbeeld; voor aankomend jaar hebben we weer meer van dergelijke cursussen op het programma staan.”

Voelsprieten ontwikkelen

Ed van den Berg (EUR)
Ed van den Berg (EUR)

Kennis wordt altijd zoveel mogelijk geïntegreerd aangeboden. Van den Bosch: ”Het werkveld vraagt vaker om opleidingen die inhoud, ethiek en vaardigheden integreren. Zeker bij cursussen die wij op maat maken voor kantoren, banken en andere organisaties en die we dus incompany aanbieden, zien we een grotere vraag hiernaar. Hoe beter deze drie onderdelen zijn verweven, des te hoger is vaak de waardering voor de desbetreffende cursus.” Deze trend is bij alle opleiders waarneembaar. Ed van den Berg, directeur Executive Education van de rechtenfaculteit van de Erasmus Universiteit Rotterdam: “We bieden een masterprogramma genaamd ‘Ethiek, Recht en Zorg’ aan, gericht op de zorgprofessionals en aanstaande bestuurders die ook moeten dealen met kwesties als grote partijen die patenten voor medicijnen opkopen en consumenten die daarvan de dupe worden door hoge medicijnprijzen. Hoe ga je als bestuurder hier ethisch mee om? Dit heeft enorme gevolgen voor de samenleving. Uiteindelijk bepaalt de maatschappij welk recht zou moeten worden toegepast. Het is belangrijk dat je als jurist deze voelsprieten ontwikkelt.”

Michiel van Berckel Smit (OSR)
Michiel van Berckel Smit (OSR)

Michiel van Berckel Smit, directeur bij OSR Juridische Opleidingen, plaatst deze zogeheten soft skills in relatie tot het rendement van een advocaat of jurist. “Beroepsvaardigheden bepalen naast inhoudelijke juridische kennis steeds meer of je goed werk aflevert. Om onderscheidend te zijn ten opzichte van je concurrenten moet je je impact als jurist weten te verhogen. Dit doe je door te beschikken over voldoende beroepsvaardigheden, social skills en strategisch inzicht. Je moet als jurist bijvoorbeeld antwoord kunnen geven op de volgende vragen: hoe zorg ik ervoor dat mijn advies niet in een la belandt, hoe ga ik bepaalde onderhandelingen in, hoe oefen ik het beste invloed uit op een cliënt, hoe organiseer ik mijn werk zo effectief mogelijk? Populaire trainingen als ‘Harvard Onderhandelen voor juristen’ en ‘Overtuigend pleiten en presenteren’, of bijvoorbeeld onze mastertraining ‘Legal Trusted Advisor’, geven antwoord op dergelijke urgente vragen.”

Metajuridische vraagstukken

Van den Bosch noemt in dit verband het toenemende besef binnen de juristerij dat je oog moet hebben voor metajuridische vraagstukken. “We gaan met de populaire cursus ‘Decision Analysis’ in op de vraag of je in een concreet geval wel of niet zou moeten gaan procederen, of dat je juist zou moeten schikken. De CPO kent een wisselleerstoel die nu bekleed wordt door Ruud Hermans, voormalig advocaat bij De Brauw Blackstone Westbroek. Hij heeft de leeropdracht ‘Geschiloplossing in de internationale en nationale privaatrechtelijke rechtspraktijk’ en zal in dat kader ook een opleidingsaanbod voor ons ontwikkelen dat metajuridische onderwerpen behandelt. Denk bijvoorbeeld aan massaclaims: hoe begeleid je die met het oog op een goede uitkomst tegen een acceptabel kostenniveau?”

Van Buul benadrukt ook het belang van geschiloplossing, bijvoorbeeld bij de begeleiding van nalatenschapsprocessen door notarissen. “Voor iemands overlijden moet je dit proces soms eigenlijk al strak begeleiden, want de hoeveelheid conflicten op dit gebied neemt helaas nog steeds toe. Ook mediation krijgt van ons altijd veel aandacht, het voorkomen of afzwakken van vechtscheidingen is duidelijk iets waar de samenleving baat bij heeft.” Ook Van den Berg meent dat juristen er zijn om maatschappelijke problemen aan te pakken en op te lossen. “We zijn in Rotterdam begin juli begonnen met een lezingencyclus over New legal thinking. De derde industriële revolutie is aanstaande: de energierevolutie valt samen met de immense doorbraak op het gebied van informatietechnologie. Onze maatschappij in transitie vraagt om andere wetten en afspraken. We verkennen de actuele thema’s en werken toe naar een re-design van ons legal framework.”
Moons van IIR denkt dat juristen ook stelling moeten nemen in onze omgang met landen als China en Rusland, die de oprukkende technologie gebruiken om de massa te controleren. “Het bewaken van onze gegevens, waaronder ook de verplichting tot transparantie van digitale platforms valt, is een thema dat bij uitstek bij juristen thuishoort.”

Stressvrij werken

Het is al vaker gezegd: de jurist anno nu moet een duizendpoot zijn. Hoe bewaak je dan je gezondheid en vrije tijd? Van Buul merkt dat veel mensen met deze vraag rondlopen.”De work-life balance is een belangrijk hedendaags thema, zeker bij de generatie van de millennials; onze training ‘Met recht stressvrij werken en waarom hardlopen hierbij kan werken’ is al jaren erg populair.”
Millennials staan er bovendien om bekend dat ze niet meer hun leven lang, zoals vroeger vaak gebeurde, aan een en hetzelfde (advocaten)kantoor verbonden zullen blijven. Van Berckel Smit: “Dit kan de partners van vooral middelgrote kantoren heel wat hoofdbrekens kosten. Om hieraan tegemoet te komen starten we met een nieuwe businessopleiding voor advocaten. We hebben hiervoor de handen ineengeslagen met The Alignment House, een gespecialiseerd adviesbureau op het gebied van positionering en alignment. De opleiding richt zich op partners en aspirant-partners van advocatenkantoren, die naast hun juridische praktijk commerciële en HR-verantwoordelijkheid hebben voor een team, een sectie of het totale kantoor. De opleiding richt zich ook op kantoordirecteuren We behandelen alle facetten van het runnen van een advocatenkantoor en gaan uitgebreid in op de vraag hoe nieuw toppersoneel aan je te binden. Het sleutelwoord hierbij is uniciteit: wat maakt jouw kantoor nu juist zo bijzonder?”

Schietles

Opleiders blijven graag innoveren, ook in de manier waarop de cursus wordt aangeboden. OSR noemt het belang van activerende werkvormen. Van Berckel Smit: “Docenten van OSR worden getraind om activerende werkvormen in te zetten tijdens de cursussen zodat de cursus interessant is en de stof beter beklijft. We streven ernaar dat voor aanvang van een cursus het startniveau van de cursisten wordt bepaald en onder andere aan de hand daarvan bepaalt de docent hoe hij de cursus indeelt. Er is veel aandacht voor casuïstiek en voor de vertaling van theorie naar de praktijk, want kennis moet meteen kunnen worden toegepast.”

Sdu voegt zo mogelijk graag een extra ervaring toe. Van Buul: “Onze cursus ‘De praktijk van de Wet wapens en Munitie’ is inclusief schietles op de schietbaan. Met de ‘Auto van de Zaak Experience’ word je eerst op de hoogte gebracht van de fiscale aspecten van een auto van de zaak, waarna je zelf over Circuit Zandvoort mag racen in een Porsche.”

Van den Bosch onderstreept dat bij CPO de nadruk ligt op “een combinatie van e-learning en fysiek onderwijs: blended learning. Onderwijs dat volledig op afstand wordt aangeboden heeft niet onze prioriteit, want cursisten slijpen hun geest nou eenmaal graag bij en met anderen, is onze ervaring.” Bij PO-online zijn wel alle aangeboden cursussen volledig online te volgen. Koppenaal: ”Het is in de advocatuur en het notariaat vaak hollen of stilstaan, dus dan is het prettig als je een cursus kunt volgen in delen, in je eigen tempo, op de locatie en in de tijd die jou het beste schikt. Bovendien kun je de cursus ook gebruiken als naslagwerk, wat veel voorkomt’.

Te kust en te keur

Voor wie opleidingspunten moet halen zijn er het komend jaar weer mogelijkheden te kust en te keur, variërend van benzine spuiten met een raceauto tot een congres over energie & recht. Bijscholen was nog nooit zo leuk.

Wilt u geen belangrijk juridisch nieuws meer missen?

Abonneer u op de Mr. nieuwsbrief: elke dinsdag rond de lunch een update van het nieuws van de afgelopen week, de laatste loopbaanwijzigingen en de recentste vacatures. Meld u direct aan en ontvang elke dinsdag de Mr. nieuwsbrief.

Over de auteur

Wouter Rohlof

Wouter Rohlof

Wouter Rohlof is freelance journalist en docent aan de Hogeschool van Amsterdam.

Recente vacatures

Recente vacatures

Winkelmand