Mr. van de week

Sabine van den Berg over inbeslagname van smartphones

Sabine van den Berg (Foto: Van Gessel Jonge Vos Hammerstein Advocaten)

Mr van de week is Sabine van den Berg. Zij is strafrechtadvocaat bij Van Gessel Jonge Vos Hammerstein Advocaten, en schreef een blog over het in beslag nemen van smartphones door de politie.

In welk geval mag de politie een smartphone van een verdachte in beslag nemen?
Als we spreken over inbeslagname van de smartphone van de verdachte gebeurt dat in de meeste gevallen op grond van artikel 94 Sv, het zogeheten ‘klassiek beslag’. Dat is inbeslagname in het kader van het onderzoek, met het oog op waarheidsvinding. De smartphone is een geliefd voorwerp voor inbeslagname, omdat deze doorgaans een schat aan informatie bevat.

Wat kan de verdachte doen als de politie de smartphone te lang onder zich heeft?
Er kan een klaagschrift worden ingediend ex artikel 552a Sv over de weigering door het OM tot teruggave van de smartphone. In de praktijk duurt het circa acht weken voordat de rechtbank het verzoek behandelt. Daar komt bij dat de rechter maar marginaal toetst. Een efficiënte rechtsingang is het dus allerminst.

Wat nog wel eens werkt is een belletje naar het OM en bij de parketsecretaris gemotiveerd aangeven waarom voortduring van inbeslagname niet zinvol is en de smartphone terug moet. Het is helaas een tijdrovende klus, want het is nooit binnen één telefoontje geregeld. Beslag teruggeven heeft simpelweg geen prioriteit bij het OM: je lost er geen strafzaken mee op. Toch is een enkeling na een belletje soms bereid ernaar te kijken en tot teruggave te (laten) beslissen.

Is het zo erg als ze een dagje niet op Facebook of Instagram kunnen?
Als je daar zelf voor kiest is dat geen probleem. Inbeslagname van de smartphone is een ingrijpend middel. De betrokkene is bovendien nog slechts verdachte, en toch wordt hem de beschikking over zijn eigendom tijdelijk/langdurig ontnomen. We regelen ons hele leven met die smartphone: alle contactgegevens staan erin opgeslagen, communicatie via bellen en whatsapp, privé en werkgerelateerde e-mail, nieuwsgaring, agenda’s, routeplanning, sociale media, bankzaken, noem maar op.

Vindt u dat (beter) moet worden geregeld hoe lang de politie de smartphone mag houden voor onderzoek?
De Aanwijzing Inbeslagneming bevat geen duidelijke regelgeving die ziet op de duur en de afhandelingssnelheid van in beslag genomen goederen door politie en justitie. De Aanwijzing stelt: ‘Beslag wordt zo spoedig mogelijk afgewikkeld.’ Een nogal rekbaar begrip waar bovendien geen enkele prikkeling van uitgaat. Wellicht is het voor bepaalde goederen een idee dat er een maximale duur wordt gekoppeld aan de periode van inbeslagname. Bij de telefoon bijvoorbeeld zes weken. Dat zou wat mij betreft ook voor voertuigen en relatief geringe contante geldbedragen moeten gelden, want dat loopt ook de spuigaten uit.

Ook op scholen wordt de smartphone soms in beslag genomen, als leerlingen zich niet aan de regels houden. Zouden voor hen dezelfde waarborgen moeten gelden als voor verdachten in een strafzaak?
Tja, dat zijn huisregels van de betreffende school. Het grote verschil is natuurlijk dat de leraar niet in de telefoon kijkt, maar deze alleen tijdelijk afpakt, gedurende een periode dat het sowieso niet de bedoeling was dat er gebruik van werd gemaakt.

Hoe lang zou u zelf zonder uw smartphone kunnen?
Dat hangt er heel erg vanaf wat ik aan het doen ben. Ik gebruik mijn telefoon in het dagelijks leven voor alle hierboven genoemde doeleinden, dus het levert al gauw praktische ongemakken op. Maar als ik in gezelschap ben ligt het ding in een tas of minstens met het scherm naar beneden.

Als u het voor het zeggen had dan…
… was het wereldnieuws een heel stuk positiever!

Wat is het hoogtepunt in uw carrière?
Ik denk de ontnemingszaak van Palm Invest waarbij het bedrag dat het OM van de veroordeelden vorderde (een slordige 13,9 miljoen euro) door de rechtbank op nul euro werd gesteld.

Wat of wie is in uw bestaan uw bron van inspiratie?
Ik luister in de auto graag naar de podcast TED Radio Hour, daar hoor je nog wel eens verrassende uitspraken van TED-speakers. Maar de meeste inspiratie komt van mijn collega’s, waar ik naast het werk ook verschrikkelijk veel lol mee heb.

Wat is over u niet bekend, dat wel interessant is?
Tegenwoordig werken mensen vaak maar kort voor één en dezelfde werkgever. Ik begon op mijn 19e als rechtenstudent bij dit kantoor als telefoniste, nu ben ik bijna twaalf jaar verder waarvan bijna zes als advocaat.

Welk boek las u het laatst?
Ik had hier graag een zonnige titel neergezet, maar het is Wat te doen als iemand sterft van schrijversduo Nicci French.

Met welke beroemdheid zou u een gevangeniscel willen delen?
Als er maar een beetje kan worden gelachen in de nor, hoef ik niet per se met een beroemdheid te zitten.

Wilt u geen belangrijk juridisch nieuws meer missen?

Abonneer u op de Mr. nieuwsbrief: elke dinsdag rond de lunch een update van het nieuws van de afgelopen week, de laatste loopbaanwijzigingen en de recentste vacatures. Meld u direct aan en ontvang elke dinsdag de Mr. nieuwsbrief.

Over de auteur

redactie Mr.

redactie Mr.

Recente vacatures

Recente vacatures
Kennismakingspakket – Colaris (Rectangle)