Dat besliste het Cour de Cassation, de hoogste rechter in Frankrijk, op 24 juni 2026 in zaak over het gebruik van een stem van een commentator in een popnummer.
Fabien Lecoeuvre liet zich in 2021 in een uitzending negatief uit over het uiterlijk van bepaalde zangers, waaronder de zangeres Hoshi. Er was volgens hem te weinig aandacht voor de rol van ‘knappe jongens’ in de muziek.
“On a perdu aujourd’hui cette notion des beaux garçons […] Quand est-ce qu’on va nous sortir des beaux mecs ou des filles sublimes ? […] enfin, vous mettez un poster de Hoshi dans votre chambre, vous ? Elle est effrayante ! […] Elle a du talent cette fille vraiment. Mais qu’elle donne ses chansons à des filles sublimes“
“We zijn tegenwoordig dat idee van knappe jongens kwijtgeraakt […] Wanneer krijgen we eindelijk eens knappe jongens of prachtige meisjes te zien? […] Nou ja, hang jij soms een poster van Hoshi in je kamer? Ze ziet er eng uit! […] Dat meisje heeft echt talent. Maar laat ze haar liedjes maar aan prachtige meisjes geven.” (DEEPL-vertaling)
Zanger Grand Corps Malade maakte vervolgens het popnummer “Des gens beaux” waarin een geluidsfragment met deze uitspraken van Lecoeuvre is opgenomen.
Lecoeuvre maakte daar bezwaar tegen bij de rechter. De rechtbank wees zijn vordering af, het gerechtshof wees zijn vordering toe. Het Cour de Cassation vernietigde in 2026 het oordeel van het gerechtshof, maar erkende wel expliciet dat de menselijke stem onder het recht op privacy valt. Dat recht ligt vast in artikel 9 van de Franse Code Civil en in artikel 8 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM).
Dat recht op privacy moet vervolgens worden afgewogen tegen de vrijheid van meningsuiting. En dit geval gaat de vrijheid van meningsuiting voor, omdat het nummer van de zanger bijdraagt aan een ‘debat van algemeen belang’ over seksisme en het beoordelen van mensen op hun uiterlijk (overwegingen 18 – 20 van het arrest).
De zaak lijkt een beetje op de zaak over de stem van een mevrouw die in het programma Opsporing verzocht sprak over iemand “met een Ali B accent”, waarna Ali B dit fragment in zijn theatershow liet horen. Rechtbank Midden-Nederland oordeelde in die zaak in 2020 dat een stem een beschermd ‘persoonsgegeven’ is in de zin van de AVG, maar dat ook in dat geval de vrijheid van meningsuiting van Ali B zwaarder woog.
In Nederland heeft de hoogste rechter zich nog nooit uitgesproken over de bescherming van de stem. Wel oordeelde Hoge Raad in 2013 in een zaak over een fotoboek over Johan Cruijff dat ook het commerciële portretrecht zijn grondslag vindt in artikel 8 EVRM en moet worden afgewogen tegen de vrijheid van meningsuiting van artikel 10 EVRM. Het is aannemelijk dat dit voor een stem ook geldt. Bescherming van de stem is tegenwoordig vooral belangrijk vanwege het toenemende gebruik van met generatieve AI gemaakte deepfakes van stemmen.
Vindplaatsen:
Cour de Cassation 24 juni 2026, FR:CCASS:2026:C100416 (Des gens beaux)
Rb. Midden-Nederland 9 januari 2020, ECLI:NL:RBMNE:2020:24 (Stemfragment)
Hoge Raad 14 juni 2013, ECLI:NL:HR:2013:CA2788 (Cruijff/Tirion)
