Haagse deken moet op zoek naar advocaat voor Rusland

De Russische Federatie zit, sinds de Nederlandse advocatuur het land de rug toekeerde wegens de oorlog in Oekraïne, zonder advocaat. Niettemin heeft iedereen recht op rechtsbijstand, en dus moet de Haagse deken er een toewijzen, oordeelt de tuchtrechter.

Delen:

Depositphotos_12011332_S-4c3f658f
foto: Depositphotos

Met de Russische invasie van Oekraïne werden advocatenkatoren, zoals zovele bedrijven en organisaties, geconfronteerd met de morele kwestie of zij bestaande banden met Rusland dienden te verbreken. Sommige sloegen al snel de handen ineen met de actie ‘Stand firm!’, anderen hadden meer tijd (en meer publicitaire druk) nodig. Met het terugtrekken van voormalig ‘Kremlinkantoor’ Houthoff, zit de Russische Federatie sinds maart zonder juridische bijstand in Nederland.

Verzoek geweigerd

Na pogingen om op eigen initiatief een nieuwe raadsman aan te zoeken, deed Rusland een beroep op de Haagse deken. Ingevolge artikel 13 van de Advocatenwet kan een rechtzoekende die geen advocaat weet te vinden, zich wenden tot de deken wenden van het arrondissement waarin de zaak dient om er een aan te wijzen. Die weigerde tot dusver echter aan dit verzoek te voldoen.

Rusland diende hierop een beklag in bij het Hof van Discipline, de hoogste tuchtrechter in de advocatuur, met een beroep op de grondwetsartikelen 17 (“Niemand kan tegen zijn wil worden afgehouden van de rechter die de wet hem toekent”) en 18 (“Ieder kan zich in rechte en in administratief beroep doen bijstaan”).

Gegronde redenen?

Het Hof van Discipline oordeelt in het voordeel van de Russische Federatie, en noemt toegang tot de rechter daarbij “één van de essentiële kenmerken van de Nederlandse rechtsstaat”. Het hiervoor genoemde artikel 13 Advocatenwet vormde het toetsingskader. Afwijzing van het verzoek kan ingevolge deze bepaling slechts “wegens gegronde redenen”. Hiervan is in casu volgens de tuchtrechter geen sprake.

Het verweer van de deken dat de Russische Federatie geen ‘rechtzoekende’ zou zijn in de zin van de Advocatenwet, wordt pertinent afgewezen. Hieronder vallen ook niet-natuurlijke personen zoals rechtspersonen, bestuursorganen en (vreemde) mogendheden. “Dat klaagster (al dan niet door eigen toedoen) in een conflict met een andere mogendheid is verwikkeld, doet daaraan niet af.”

EU-sancties

Anders dan de deken had beweerd, staan ook de Europese sancties tegen Rusland geenszins aan toewijzing van een advocaat in de weg. Deze sancties zien namelijk niet op het verlenen van rechtsbijstand in procedures waarin deze bijstand verplicht is. Andere argumenten die naar voren waren gebracht, zoals de complexiteit van de zaken of mogelijke repercussies voor betrokken advocaten, leggen evenmin gewicht in de schaal.

De deken van Den Haag moet nu dus op zoek naar een advocaat die de Russen in rechte zal bijstaan. Degene die deze eer te beurt valt, hoeft in ieder geval niet gebukt te gaan onder de publieke opinie. Want nu staat vast: íémand moet het doen.

Delen:

Het belangrijkste nieuws wekelijks in uw inbox?

Abonneer u op de Mr. nieuwsbrief: elke dinsdag rond de lunch een update van het nieuws van de afgelopen week, de laatste loopbaanwijzigingen en de recentste vacatures. Meld u direct aan en ontvang elke dinsdag de Mr. nieuwsbrief.

Scroll naar boven