Het panel stelde vragen om erachter te komen wie de waarheid sprak. Door te luisteren, door te prikken, door te letten op details, houding en geloofwaardigheid moesten zij raden: wie van de drie is wie hij/zij zegt te zijn?
Wat me opviel? Vaak kon je in het allereerste moment aan houding en manier waarop gezegd werd ‘mijn naam is’ al horen wie er congruent was (klopt wat er gezegd wordt met de persoon) en wie niet.
Drie versies
In de aanloop naar toetreding tot de maatschap of de benoeming tot (toegevoegd)notaris leer je jezelf ongemerkt een rol aan. Je observeert wie er al partner is, wie benoemd is, wie gezag heeft. Je past je aan, want zo werkt het in de juridische wereld. Presteren. Bewijzen. Geen twijfel tonen.
Dat is niet verkeerd, je hebt nooit anders geleerd. Maar er zit een keerzijde aan. Op het moment dat je de rol eindelijk officieel krijgt, weet je soms niet meer precies wie jíj bent daarbinnen.
In mijn praktijk zie ik dat mensen in deze transitie schakelen tussen verschillende versies van zichzelf.
De bewijzer presteert, levert, dekt zich in. De hoge lat is lang de motor geweest. Als deze persoon leidinggevende wordt, wordt die lat ongemerkt de norm voor het hele team of kantoor, met alle gevolgen van dien.
De aanpasser leest feilloos wat de situatie vraagt en stemt zich af op anderen. Verbindend, sociaal, altijd beschikbaar. Maar vraag deze persoon wat hij/zij wil en ze aarzelen. Ze hebben zich zo lang afgestemd anderen, dat ze nog nooit stil hebben gestaan bij de vraag wat hun eigen koers is.
Dan is er de échte. Niet perfect, niet altijd zeker. Wel: herkenbaar. Voor zichzelf én voor de mensen om zich heen. Deze persoon weet wat hem/haar drijft en wat hem/haar blokkeert. De échte stuurt vanuit wie hij/zij werkelijk is.
Wat je tijdens opleidingen niet leert
Waar of wanneer wordt je voorbereid op toetreding tot een maatschap in de advocatuur of benoeming in het notariaat? Er zijn maar weinig plekken waar alle facetten van toekomstig leiderschap aan de orde komen. Wat ik vaak zie gebeuren: er wordt nog even een spoedcursus balanslezen of financieel management gevolgd. Waar je dat als medewerker niet kreeg, krijg je nu ineens wél inzicht in alle cijfers en is het belangrijk dat je weet waar je ja tegen zegt. Ondernemingsplannen worden doorgerekend, strategie bedacht. Allemaal waardevol begrijp me goed.
Maar de vraag die zelden wordt gesteld: wie ben jij als jij straks leider bent? Wat zijn jouw patronen onder druk? Hoe positioneer je je binnen kantoor nu je geen collega meer bent, maar leidinggevende, terwijl de mensen om je heen je al jaren kennen als gelijke? Hoe geef jij sturing en zorg je ervoor dat mensen naar je luisteren?
Het zijn dit soort vragen die bepalen of iemand effectief leiding geeft, of alleen de rol van leidinggevende speelt. Mensen binnen een team of kantoor die aangestuurd worden ervaren het verschil. Niet altijd bewust, maar zeker onbewust. Door jouw verbale en non-verbale gedrag straal je uit of jij de leider bént. Het hoeft niet perfect. Wel écht.
Ken uzelve
Persoonlijk leiderschap is de fundering van elk ander leiderschap. Wie zichzelf niet kent, weet niet wat hij/zijn op de medewerkers overdraagt. De kandidaat-notaris die leert wat hem/haar drijft, staat steviger als notaris. De advocaat-stagiaire die begrijpt hoe hij/zij zichzelf wegcijfert onder druk, voert zijn/haar eerste partneroverleg anders.
Steviger, menselijker, met meer gezag.
Niet omdat ze iemand anders zijn geworden. Maar omdat de échte versie van wie ze altijd al waren is opgestaan.
