Nog maar enkele maanden geleden nam u afscheid bij DVDW Advocaten, en nu alweer drie dagen per week aan de slag in het Haagse. U houdt niet van stilzitten?
“Dat klopt wel. Je hebt maar één leven. Na 33 jaar in de advocatuur gewerkt te hebben, waarvan de laatste 10 jaar vooral als curator in de Imtech faillissementen, wilde ik graag in andere keukens kijken en mij bezighouden met problemen die meer mensen raken. Toen in 2025 ineens opnieuw verkiezingen kwamen voor de Tweede Kamer en ik mij daarvoor kandidaat stelde voor VOLT, heb ik al aangegeven dat – wanneer ik niet gekozen zou worden, en die kans was groot – ik graag op vrijwillige basis als fractiemedewerker in de Tweede Kamer zou komen werken.
De Nederlandse politiek heeft mij al vanaf mijn studententijd geboeid. Dit is ook een zeer interessante internationale politieke tijd. De democratie wordt in steeds meer landen doelbewust onder druk wordt gezet, omdat meer dan ooit tevoren een paar mensen met extreem veel geld in China, Rusland en de Verenigde Staten extreem veel macht hebben en die wereldwijd uitoefenen. Als een Ministerie van Defensie ineens openlijk een Ministerie van Oorlog wordt, is er echt wat aan de hand. Er zijn drie duidelijke machtsblokken ontstaan waardoor Europa nu snel verder opgebouwd moet worden, willen we hier niet een soort ‘Afrika’ worden, waarmee ik bedoel: een continent dat door die drie vooral wordt uitgebuit. VOLT heeft al jaren heel concrete ideeën over een sterker verenigd Europa. Politici zijn in dit kader erg belangrijk.”
In hoeverre ziet u uw functie als fractiemedewerker als een manier om een bijdrage te kunnen leveren in politiek Den Haag?
“Als fractiemedewerker kun je een duidelijke bijdrage aan politiek Den Haag leveren. Je bereidt samen inhoudelijk debatten voor, werkt mee aan de uit te spreken tekst, bereidt interpellatievragen voor en stelt moties op die aan het einde van het debat kunnen worden ingediend en waarvoor je ook steun moet vergaren. Je zit soms letterlijk in de plenaire zaal direct achter de Kamerleden. Via de Signal-groep reageert iedereen van het team dan op het debat.”
Wat kunt u als ervaren jurist toevoegen aan het team achter de eenmansfractie van VOLT? Wat is uw grootste toegevoegde waarde?
“Ik werk er pas drie weken en dan nog drie dagen per week, dus ik laat graag aan Laurens Dassen en de andere zeven fractiemedewerkers over om te bepalen of ik komend jaar van toegevoegde waarde ben. Het is in het begin vooral ook heel veel leren en lezen. Het helpt dat ik gewend ben om wetsvoorstellen en lange stukken te lezen en ook een brede economische en fiscale achtergrond heb en veel heb gereisd. Bij al het beleid dat de regering wil maken, moet ook een economische doorrekening van inkomsten en uitgaven en verplichtingen worden gevoegd. Maar dat geldt ook voor de oppositiepartijen, het is gebruikelijk dat je voor een wijziging in het beleid ook aangeeft hoe die gefinancierd wordt. Al dient de PVV na al die jaren nog steeds moties in met alleen maar de tekst “We roepen de regering op de brandstofaccijns af te schaffen.” Alsof de overheid die miljarden niet nodig heeft.”
De politieke arena is een heel andere omgeving dan de advocatuur. Heeft u in de afgelopen periode al iets bijzonders meegemaakt wat u zeer heeft verrast, of waar u van opkeek?
“Met een nog wat onwennige regering en debatten over koopkrachtmaatregelen vanwege de energiecrisis, de Voorjaarsnota en het debat over de asielwetsvoorstellen in de Eerste Kamer die merendeels werden weggestemd, was het gelijk een afwisselende en drukke periode. Wat je echt kunt zien, is dat bijna alle partijen geen zin hebben in weer verkiezingen en het kabinet grotendeels steunen. De sfeer in de Kamerdebatten is ook weer veel rustiger en onderling beleefder nu het minderheidskabinet vooral uit middenpartijen bestaat met een echte premier, in plaats van een aangewezen ambtenaar gesteund door partijen met weinig politieke ervaring. Sowieso zijn politici en medewerkers buiten de camera erg vriendelijk naar elkaar. En laat ik ook duidelijk zeggen dat politici en hun medewerkers, zeker bij kleine partijen, echt heel hard werken en heel lange dagen maken. De debatten worden hooguit twee weken van tevoren geagendeerd en VOLT krijgt soms maar vier minuten spreektijd. Het is eigenlijk als hollen van kort geding naar kort geding.”
Wat zijn uw politieke ambities voor de toekomst? Stelt u zich bij de volgende verkiezingen weer verkiesbaar, denkt u, of bekijkt u het van moment tot moment?
“Ik vind mijn huidige rol in de luwte heel prettig en ik houd zo ook tijd over mijn andere functies, zoals voorzitter RvC bij een groot familiebedrijf, toezicht houden in de culturele sector en af een toe een cursus daarover geven of zelf een cursus volgen.
Wie of wat is in uw juridische carrière uw bron van inspiratie?
“Ik ben rechten gaan studeren toen ik als eerstejaars economiestudent een college van Prof. ter Heide voor het vak Inleiding in het recht aan de EUR had gevolgd. De getekende “vis van Ter Heide”, waarbij een geschil tussen partijen werd bekeken vanuit de maatschappelijke context en niet alleen de wet, sprak mij enorm aan. De werkcolleges bij dat vak in de propedeuse waren fantastisch. Daarnaast ben ik een fan van Prof. Jan van Dunné, met zijn normatieve uitleg en “waar een wil is moet die weg”, die ook geweldig college gaf. Ik schreef bij hem een scriptie over billijke bewijslastverdeling in civiele geschillen, die ik nadien heb uitgebreid en als boek “Fair trail” in zijn boekenserie Rechtsvinding is uitgegeven.”
Welk boek las u zelf het laatst?
“Ik koop wel veel boeken, maar lees er vaak maar een stukje uit. De laatste aankoop is De wereld van Gerard van Honthorst bij de prachtige tentoonstelling in Centraal Museum Utrecht.”
Wat is uw favoriete wets- of verdragsartikel?
“Vroeger was dat met name artikel 177 Rv over de bewijslastverdeling en de laatste jaren was het in mijn praktijk vooral artikel 2:8 BW. Artikel 1375 oud BW says it all.”
Met welke historische figuur zou u graag eens in gesprek gaan?
“Met de schilder Johannes Vermeer.”
Als u het voor het zeggen had, dan…?
“Komt er snel een sterk, verenigd en sociaal Europa. En gaat in Nederland de vennootschapsbelasting echt omhoog en de loon-/inkomstenbelasting echt naar beneden. Aandeelhouders krijgen gezien hun bijdrage veel te veel en kiezers houden van hun inkomen te weinig zelf over.”
